کتاب حفاظت شبکه های قدرت

حفاظت شبکه های قدرت موضوعی با جذابیت های فراوان می باشد. یک طرح حفاظتی در شبکه قدرت به منظور بررسی و ملاحظه مستمر وضعیت شبکه طراحی می شود به گونه ای که از تامین توان الکتریکی با حداقل آسیب جانی، تخریب تجهیزات و کاهش کیفیت اطمینان حاصل گردد. در طراحی حفاظت، باید مشخصه خطای کلیه تجهیزات شبکه قدرت شناخته شود. همچنین مشخصه قطع رله های گوناگون نیز باید معین گردد. وظیفه یک مهندس حفاظت ارایه طرح هایی است که بیشترین تطابق را بین مشخصه خطاها و رله ها دارا باشد. این طرح ها باید هرگونه وضعیت نامطلوب را تشخیص داده و قسمت آسیب دیده را از شبکه جدا نماید. با توجه به این که با به کارگیری هر رله حفاظتی احتمال بروز اغتشاش در عملکرد خود رله نیز افزایش خواهد یافت، مهندس حفاظت باید بین مزایا و معایب استفاده از طرح های حفاظتی تعادل ایجاد کند.
متن این کتاب در برگیرنده طیف کامل رله ها، از نوع الکترومکانیکی تا رله های پیشرفته عددی می باشد که برای حفاظت خطوط انتقال، توربوژنراتورها، ترانسفورمرها، باس بارها و موتورها به کار می رود. کتاب بر روی مفاهیم اصلی و طرح های مختلف حفاظتی متمرکز است و به زبان ساده، روشن و قابل فهم نوشته شده است. متن شامل شکل ها، بلوک دیاگرام ها و جداولی است که مفاهیم مورد بحث را مناسب تر تشریح می کند.
کتاب حاضر برای دانشجویان سال آخر مهندسی برق و مهندسین شاغل در شبکه های قدرت جهت درک مفاهیم اصلی حفاظت مناسب می باشد.

رله یک کلید است که به صورت الکتریکی و با اعمال ولتاژ عمل می‌کند. دو نوع از رایج‌ترین رله‌ها که در برد‌های الکترونیکی استفاده می‌شوند، رله‌های الکترومکانیکی و رله‌های SSR هستند. در ادامه به مقایسه این دو رله می پردازیم.

معروف‌ترین رله که در اکثر برد‌های الکترونیکی استفاده می‌شود رله الکترومکانیکی است. این رله از یک سیم پیچ به همراه یک یا چند کنتاکت تشکیل شده است. در حالت عادی که ولتاژی به دو سر سیم پیچ اعمال نمی‌شود کنتاکت‌های رله به پایه‌های نرمال بسته (NC) متصل میباشند. با اعمال ولتاژ به دو سر سیم پیچ یک میدان الکتریکی داخل آن ایجاد شده و سیم پیچ مانند یک آهنربا عمل می‌کند و کنتاکت را از پایه نرمال بسته جدا به پایه نرمال باز (ON) متصل می‌کند.

معایب:

همانطور که از نام رله الکترومکانیکی مشخص است این رله به صورت مکانیکی عمل می‌کند. در این رله پایه COM به صورت مکانیکی بین دو پایه NO و NC جابجا می‌شود. از این رو طول عمر و سرعت کلید زنی این رله پایین بوده و در کاربرد‌هایی که نیاز به کلید زنی با فرکانس بالا (بیشتر از ده هرتز) است از این رله استفاده نمی‌شود. از سوی دیگر، رله به صورت مستقیم توسط میکروکنترلر قابل فعال‌سازی نیست و نیاز به ترانزیستور و مدارات جانبی دارد.

رله حالت جامد:

رله حالت جامد یا رله SSR، برخلاف رله‌های مکانیکی دارای قسمت متحرک یا کنتاک نیست از این رو این رله قادر است با سرعت بالاتری عمل کرده و طول عمر بیشتری داشته باشد. در داخل این رله یک مدار الکترونیکی قرار دارد در این مدار از یک ترایاک برای درایو بار خروجی استفاده شده و برای ایجاد ایزولاسیون بین مدار فرمان و ترایاک، از یک ایزولاتور نوری به نام اپتوترایاک استفاده میشود.

انواع رله حالت جامد:

رله حالت جامد در سه مدل تک فاز، سه فاز و DC تولید می‌شود. در مدل‌های DC که برای کنترل بار‌ها DC استفاده می‌شود، به جای ترایاک، از ترانزیستور و به جای اپتوترایاک از یک اپتوکوپلر استفاده شده است. معمولاً این رله به راحتی توسط یک ولتاژ بین ۳ تا ۳۰ ولت روشن می‌شود و جریان ورودی پایین دارد. به همین دلیل می‌توان این رله را به صورت مستقیم میکروکنترلر متصل کرد.

مقایسه کلی:
رله الکترومکانیکی، سرعت و طول عمر پایینی داشته، اما قیمت بسیار مناسبی دارد.
رله حالت جامد سرعت و طول عمر بالاتری داشته و گرانتر از رله الکترومکانیکی است.

رله یک کلید است که به صورت الکتریکی و با اعمال ولتاژ عمل می‌کند. درحالیکه کنتاکتور به صورت الکترومکانیکی عمل میکتند.دو نوع از رایج‌ترین رله‌ها و کلید ها که بیشتر استفاده می‌شوند، کنتاکتور و رله‌های SSR هستند. در ادامه به مقایسه این دو می پردازیم.

به نظرتان چه تفاوتی بین کنتاکتور و رله ssr وجود دارد؟ آیا می‌توان این دو قطعه را به جای هم به کار برد؟ بهتر است در موقعیت‌های مختلف از کدام قطعه استفاده شود؟ در این مقاله با تفاوت بین کنتاکتور و ssr آشنا می‌شوید و می‌توانید برای خرید رله ssr و یا کنتاکتورهای مورد نظرتان بهتر تصمیم بگیرید. پس برای همیشه سوء تفاهم‌های خود را در مورد این دو قطعه صنعتی برطرف کنید!

ssr یا رله حالت جامد چیست؟

SSR (Solid State Relay) نوعی کلید الکترونیکی است که قسمتی از یک سوئیچ الکترونیکی را در بر می‌گیرد. این رله‌ها ولتاژهای خروجی AC و DC را در ترمینال‌های کنترل اعمال می‌کنند و به این صورت عملیات سوئیچینگ را به انجام می‌رسانند. Ssr‌ها از اجزای نیمه‌هادی قدرت مانند TRIAC، ترانزیستور و تریستور تشکیل می‌شوند.

معروف‌ترین رله که کاربرد زیادی دارد رله الکترومکانیکی است. این رله از یک سیم پیچ به همراه یک یا چند کنتاکت تشکیل شده است. رله حالت جامد یا رله SSR، برخلاف رله‌های مکانیکی دارای قسمت متحرک یا کنتاک نیست از این رو این رله قادر است با سرعت بالاتری عمل کرده و طول عمر بیشتری داشته باشد.

رله SSR:
رله حالت جامد، رله الکترونیکی، Solid State Relay، رله بدون صدا، رله بدون نویز، رله اس اس آر و... همگی از نام‌های این نوع رله SSR می‌باشند. رله حالت جامد متشکل از قطعات نیمه هادی قدرت مانند تریستور‌ها و ترانزیستور‌ها و یا ترایاک برای تغییر جریان تا حدود ۱۰۰ آمپر می‌باشد. رله SSR شامل یک مدار فرمان و قدرت می‌باشد که در دو مدل تک فاز و سه فاز ساخته می‌شود و دارای انواع آنالوگ و دیجیتال است. رله حالت جامد یک کلید الکترونیکی است که به عنوان بخشی از یک سوئیچ الکترونیکی به حساب می‌آید. رله‌های حالت جامد دارای سرعت تعویض بالایی در مقایسه با رله‌های الکترومکانیکی می‌باشند و هیچگونه تماس فیزیکی برای فرسودگی ندارند.

کنتاکتور:
کنتاکتور‌ها کلید‌های الکترو مغناطیسی هستند که با استفاده ازیک جریان کوچکتر، جریان بزرگتر را قطع و وصل می‌کنند. این فرآیند به این شکل می‌باشد که یک جریان کوچک به کنتاکتور فرستاده می‌شود و کنتاکتور متوجه می‌شود که الان باید کلید داخلی خود را در حالت روشن قرار دهد و وقتی که آن جریان کوچک قطع شد، کنتاکتور متوجه می‌شود که الان باید داخلی خود را در حالت قطع قرار دهد.

کنتاکتور‌ها در اشکال متعددی با ظرفیت‌ها و ویژگی‌های متنوع وجود دارند. اندازه فیزیکی کنتاکتور‌ها از ابعاد کوچک در یک دست جا شوند تا دستگاه‌هایی بزرگ در یک ضلع آن تقریباً یک متر باشند، متغیر است.

کنتاکتور این اجزا را در بر می گیرد:

• 3 کنتاکت اصلی پرقدرت برای ارتباط دادن دستگاه‌ها و تجهیزات الکتریکی به شبکه
• کنتاکت‌های کمکی برای انجام وظیفه در طراحی مدارهای فرمان.

حالا به نظرتان کنتاکتورها در چه دستگاه‌هایی کاربرد دارند که می‌توانید به خوبی از ظرفیت‌های آن‌ها استفاده کنید؟ دستگاه‌هایی که در آن‌ها به صورت مکرر با قطع و وصل شدن مدار، خاموش و روشن شوند، از دستگاه‌هایی هستند که کنتاکتورها باب طبعشان هستند. کنتاکتور در این دستگاه‌ها، خطوط تغذیه ختم‌شونده به بار را قطع و وصل می‌نماید.

تفاوت کنتاکتور و SSR:

از تفاوت‌های کنتاکتور و رله SSR می‌توان به مکانیزم کاری آن‌ها اشاره کرد، مکانیزم کاری کنتاکتور به صورت الکترو مکانیکی می‌باشد که با تحریک کنتاکت‌های کنتاکتور باز و بسته می‌شوند، ولی مکانیزم کار رله SSR به صورت الکترونیکی بوده و دارای کنترل نمی‌باشد. به همین علت سرعت و وصل در رله SSR بسیار بیشتر از کنتاکتور می‌باشد.
از دیگر تفاوت‌های میان این دو می‌توان به بی صدا بودن رله SSR و نداشتن تیغه کمکی اشاره کرد که در کنتاکتور این دو عامل وجود دارند.
کنتاکتور‌ها عمدتاً کاربری سه فاز دارند، ولی رله‌های SSR هم در سه فاز و هم در تکفاز کاربرد زیادی دارند.
تفاوت دیگر کنتاکتور و رله SSR طول عمر، ابعاد و وزن آنهاست به طوری که طول عمر رله SSR به دلیل نداشتن هیچ قسمت متحرکی بیشتر از کنتاکتور می‌باشد، همچنین وزن و ابعاد رله SSR ازکنتاکتورکمتر است.
رله‌های حالت جامد به دلیل عدم تولید جرقه در هنگام کلید زنی از امنیت بالاتری نسبت به کنتاکتور برخوردار هستند و همین امر باعث شده که در مکان‌های قابل اشتعال نیز قابل استفاده باشند.
تغذیه رله SSR هم به صورت ولتاژی و به هم به صورت سیگنال جریانی قابل تحریک می‌باشد در صورتی که تغذیه کنتاکتور فقط به صورت ولتاژی تحریک می‌شود.
رله حالت جامد در مقایسه با کنتاکتور قیمت بالاتری دارد و همچنین دارای حساسیت بیشتری نیز می‌باشد.

چه تفاوتی بین کنتاکتور و ssr وجود دارد؟

حالا نوبت به بررسی تفاوت کنتاکتور و ssr می‌رسد. یکی از تفاوت‌های این دو قطعه در مکانیزم کار آن‌هاست. ساز و کار عملکرد کنتاکتورها به صورت الکترومکانیکی است اما ssrها از مکانیزمی الکترونیکی بهره می‌برند و کنتاکت‌ها در ssr نقشی ندارند.

همین موضوع باعث شده است که ssrها سرعت قطع و وصل خیلی بیشتری را نسبت به کنتاکتورها ارائه دهند. تا این‌جا یک صفر به نفع رله‌های حالت جامد!

تفاوت کنتاکتور و ssr در تولید سر و صدا

تفاوت دیگر کنتاکتور و ssr در میزان سر و صدایی است که ایجاد می‌کنند. ssrها بی‌ سر و صدا هستند، در حالی که کنتاکتورها صدا تولید می‌کنند. هم‌چنین در ssrها از تیغه کمکی استفاده نمی‌شود، در حالی که کنتاکتورها دارای تیغه کمکی هستند.

کارایی سه فاز و تک‌فاز

سوالی که در مورد استفاده از کنتاکتورها و ssrها مطرح می‌شود، این است که به دنبال کارایی سه فاز هستند یا تک‌فاز؟ بیشتر کنتاکتورها فقط کارایی سه فاز دارند و نمی‌توانید آن‌ها را برای موارد تک‌فاز به کار ببرید؛ در حالی که ssrها هم در حالت سه فاز و هم در حالت تک‌فاز کارایی دارند و این بابت محدودیتی گریبانتان را نمی‌گیرد.

تفاوت کنتاکتور و ssr در اندازه

ابعاد و وزن قطعات از موارد دیگری است که دارای اهمیت است. کنتاکتورها و رله‌های حالت جامد از این نظر نیز با هم متفاوت هستند. به نظرتان کنتاکتورها کوچک‌تر و سبک‌تر هستند یا ssrها؟

این‌جا هم ssrها برنده می‌شوند! رله‌های حالت جامد وزن کمتر و ابعاد کوچک‌تر نسبت به کنتاکتورها دارند. هم‌چنین ssrها طول عمر بیشتری نسبت به کنتاکتورها دارند.

امنیت

حالا نوبت به مقایسه این دو قطعه از نظر امنیت می‌رسد؟ کدام یک از این دو قطعه امنیتی بالاتری دارند؟ کدام‌یک از آن‌ها را می‌توان در مکان‌هایی که قابلیت اشتعال وجود دارد، به کار گرفت؟

باز هم پاسخ، ssr است! به دلیل این‌که ssrها در هنگام کلیدزنی جرقه نمی‌زنند، امنیت بالاتری نسبت به کنتاکتورها دارند و می‌توانید در آن‌ها را در مواردی که امکان آتش‌سوزی وجود دارد، به کار بگیرید.

نوع تغذیه

رله‌های حالت جامد از نظر تغذیه نیز نسبت به کنتاکتورها دستتان را بازتر می‌گذارند. اما این موضوع به چه معناست؟ تغذیه ssrها هم به صورت سیگنال جریان و هم به صورت ولتاژی تحریک می‌شود، اما تغذیه کنتاکتورها فقط به صورت ولتاژی قابل تحریک است.

قیمت

با وجود برتری‌هایی که رله‌های حالت جامد نسبت به کنتاکتورها دارند، باید انتظار داشته باشید که قیمت آن‌ها نسبت به کنتاکتورها بیشتر باشد. حالا انتخاب با شماست که با توجه به نوع کارایی مد نظرتان، کدام‌یک از این قطعات را انتخاب کنید تا به سوددهی بالاتری برسید.

سخن آخر

حالا که با «تفاوت های کنتاکتور و ssr» در موارد مختلف آشنا شدید، می‌توانید با آگاهی بیشتری برای خرید ssr یا کنتاکتور تصمیم‌گیری کنید.

CBCT مخفف کلمات Core-Balance Current Transformer است. این ترانس جریان نشتی را تشخیص داده و فرمان قطع را به قسمت کلید اصلی داده صادر می شود.

همانطوری که می‌دانیم جریان سه فازی که از هر سلول تابلوی mcc برای مصارفی مثل کنترل یک موتور سه فاز خارج می‌شود ممکن است دچار نشتی جریان باشد. مثلا اتصال فاز به بدنه موتور یا حتی به بدن یک شخص.
این نشتی جریان یا در واقع عدم تعادل بین سه جریان رفت در سه فاز و جریان برگشت در سیم نول باید تشخیص داده شود و این تشخیص باید منجربه قطع کلید اصلی سلول شود.

به همین منظور سه فاز همراه با نول از یک ترانس نوع CBCT عبور داده می‌شود. این ترانس به رله نوع Earth Leakage Relay متصل است. رله این مقدار نشتی جریان را در ترانس تشخیص داده و فرمان قطع را به قسمت shunt trip کلید اصلی تابلو (کلید mccb) می‌دهد

اگر در این فرایند از سیم نول استفاده نشود باز هم ترانس این جریان نشتی را تشخیص می‌دهد

تصویر رله تشخیص دهنده نشتی جریان

این رله نیز دارای دو قسمت قابل تنظیم است:

-یکی برای حساسیت جریان که از ۳۰ میلی آمپر تا ۳۰ آمپر قابل تنظیم است

- و دیگری تنظیم زمان که از ۰ تا ۱۰ ثانیه قابل تنظیم است

برای کاربردهای عمومی جریان بر روی ۳۰ میلی آمپر تنظیم می‌شود، ولی همین تنظیم را نیز برای کاربردهای صنعتی می‌توان استفاده کرد

***زمان نیز بهتر است در محدوده ۰ تا ۴ ثانیه باشد

کاربرد دیگر این ترانس در حفاظت ترانسهای قدرت در برابر Earth Fault یا همان خطای زمین است.
در این حالت این ترانس بر روی سه فاز اولیه ترانس قدرت قرار می‌گیرد و در صورت ایجاد خطای زمین در ثانویه به کمک رله فرمان قطع را برای عناصر قطع کننده مثل کلید MCCB یا ACB ارسال می‌کند.
در واقع زمانی که خطای زمین اتفاق بیفتد بالانس جریان سه فاز در ثانویه و سپس در اولیه ترانس به هم خواهد خورد که این عدم بالانس را ترانس CBCT تشخیص می‌دهد
شکل زیر نحوه این اتصال و حفاظت را برای یک ترانس قدرت نشان می‌دهد.
 

نکته: CBCT مخفف کلمات Core-Balance Current Transformer است.

نوع حلقه ای معمول ترین نوع ترانسفورماتور کوربالانس (CBCT) است. کابل از مرکز سی تی عبور می کند و به همین ترتیب سیم پیچ اولیه  شکل می گیرد.

ترانسفورماتور جریان کوربالانس (CBCT) برای ارائه حفاظت نشتی زمین در یک سیستم قدرت استفاده می شوند . به دلیل نوع عملکرد مورد نیاز این سی تی ها آنها از ترانسفورماتور های جریان  حفاظت و اندازه گیری نرمال متفاوت هستند   .

در شبکه های خنثی عایق شده یا جبران شده، جریان نشتی زمین کوچک است و به طور کلی بسیار کوچکتر از جریان بار نامی است.

چنین جریان نشتی زمینی  نباید  اجازه داده شود که برای مدت زمان طولانی وجود داشته باشد ، زیرا آنها سرانجام باعث ایجاد شکست  عایقی در فازهای سالم و بعد  از آن باعث ایجاد خطاهای  فاز به فاز یا دو فاز به زمین می شوند.

برای حفاظت از مدارهای کابلی و خطوط انتقال هوایی با کابل ترانسفورماتور جریان کور بالانس معمولا استفاده می شود . به طور کلی، خوب است که   مانیتورینگ بر عایق   فقط برای نشان دادن وجود جریان نشت زمین، و نه برای قطع مدار به این نوع سیستم ها اضافه گردد. در صورت وجود خطا در چنین مواردی متخصصان مربوطه  اقدامات لازم را برای خارج کردن مدار های خطا دار می توانند انجام دهند.

استثنا در این مورد، معادن ذغال سنگ ، معادن سنگ معدن، و بارهای مشابه که در آن، با توجه به ملاحظات ایمنی،   سیستم حفاظتی طوری طراحی شده است که در صورت وقوع نشتی ارت مدار قطع می گردد(به علت نیاز به ملاحظات ایمنی اضافه ولتاژ در اثر خطا و ایجاد خطر برای کارکنان در معدن)

CBCT ها با یک هسته و یک سیم پیچ ثانویه ساخته می شوند. تعداد دورهای ثانویه لازم نیست مرتبط با جریان نامی فیدر یا کابل باشد چون جريان ثانويه ای، در حالت تعادل  از این سی تی عبور نمی کند

این اجازه می دهد تا تعداد دور سیم پیچ ثانویه طوری انتخاب شود تا جریان پیکاپ  بهینه شده ای را انتخاب و ایجاد کرد . انتخاب نسبت باید به تولید کننده واگذار شود تا بهترین نسبت تبدیل را انتخاب کند.

 CBCT ها با رله مناسب برای اهداف حفاظت از نشتی زمین استفاده می شود.

نحوه اتصال CT کوربالانس

سیم کشی ترانس کور بالانس

ترانس  جریان  کوربالانس  امکان  اندازه گیری  جریان های باقی مانده  (جریان  نشت زمین ) را فراهم می کند.

این  جریان  از  طریق ترانسفورماتور  چمبره  ای قرار داده شده در اطراف ۳ فاز + خنثی یا فاز + خنثی (بسته به نوع شبکه ) و یا در اتصال زمین اندازه گیری می شود.

مجموع برداری این جریانها زمانی که هیچ خطایی وجود ندارد صفر است.

زمانی که  یک  جریان  نشتی زمین وجود داشته باشد این تعادل جریان از بین می رود.

در  این  زمان، مجموع برداری جریان دیگر صفر نیست  و  این تفاوت  توسط  کوربالانس اندازه گیری می شود.

در شرایط سالم، یعنی زمانی که هیچ جریان نشتی زمین وجود ندارد، ثانویه CBCT هیچ جریانی را حمل نمی کند، و فوران مغنتاطیسی در هسته وجود ندارد.

در صورت که یک نشتی زمین اتفاق بی افتد، جريان نامتعادل یک فوران در هسته CBCT ایجاد می کند   و جریان ایجاد شده از طریق سیم پیچ ثانویه، باعث عملکرد  رله حفاظتی می شود . اگر بیش از یک کابل سه فاز به صورت موازی استفاده شده باشد، توصیه می شود که یک CBCT جداگانه بر روی هر کابل به یک رله مشترک  متصل شود یا رله ی جداگانه  برای هر CBCT استفاده شود.

به منظور تایید صحت عملکرد تجهیزات الکتریکی تستهایی بر روی آن‌ها انجام می‌شود. برخی از این تست‌ها در کارخانه و برخی از آن‌ها در تاسیسات و در مرحله پیش راه اندازی (Pre commissioning) صورت می‌گیرند. در این مطلب یا تست ترانس‌های جریان بیشتر آشنا می‌شویم.

به منظور تایید صحت عملکرد تجهیزات الکتریکی تستهایی بر روی آن‌ها انجام می‌شود. برخی از این تست‌ها در کارخانه و برخی از آن‌ها در تاسیسات و در مرحله پیش راه اندازی (Pre commissioning) صورت می‌گیرند.
تست‌های مربوط به ترانس جریان (CT) در تاسیسات:
این تست‌ها شامل موارد زیر می‌باشد:
Visual check شامل موارد زیر است:
-بررسی ظاهر CT و خواندن وچک کردن Data Plate ترانس جریان، صحت نصب و کانکشن CT، عدم کمبود پیچ‌ها و به خصوص پیچ مربوط به Earth :

در تصویر روبرو (شکل ۱) نمایی از یک ترانس جریان نوع قالبی که بیشتر در فیدر‌ها و سوئیچ گیر‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد را مشاهده می‌کنیم. ثانویه CT توسط پیچ Earth به شین Earth وصل می‌شود. این پیچ پشت یکی از پیچهای Connection ثانویه قرار گرفته است.
 

Megger Test: این تست برای تعیین مقاومت عایقی بین اولیه و ثانویه (ها)، اولیه و زمین، ثانویه‌ها و زمین و سیم پیچهای مختلف ثانویه با هم انجام می‌گیرد. مقدار ولتاژ اعمالی ۵۰۰V می‌باشد. لازم به ذکر است قبل از انجام این تست باید Earth از سمت ثانویه باز شود.

تست نسبت تبدیل Ratio Test:

روش ۱:در این حالت ثانویه‌های تمامی هسته‌های CT را اتصال کوتاه کرده و توسط دستگاه تزریق جریان (Current Injection Set)، جریانی برابر جریان نامی به اولیه CT اعمال نموده و مقدار جریان به دست آمده در سمت ثانویه را یادداشت می‌کنند. برای خواندن این جریان از آمپرمتر کلمپی استفاده می‌گردد. خطای اندازه گیری را طبق فرمول زیر به دست می‌آورند:
 

Ratio error % = [(rated ratio – Measured Ratio) * ۱۰۰)]/ (rated ratio)

روش ۲: در این روش مداری مانند شکل ۲ می‌بندیم. نسبت تبدیل از رابطه A۱ /A۲ به دست می‌آید. مقدار A۳ نشان دهنده جریان نشتی است.
 

Polarity Test & continuity test: طبق قرارداد می‌دانیم اگر جریان از سر نقطه دار اولیه یک ترانس وارد شود از سر نقطه دار ثانویه آن خارج می‌گردد. یعنی اگر جریان از سر P۱ وارد شود از سر S۱ خارج می‌شود. برای انجام این کار مطابق شکل یک ولتاژ DC، (۹ V) به صورت لحظه‌ای به اولیه اعمال کرده و با توجه به جهت حرکت عقربه گالوانومتر (یا مولتیمتر آنالوگ دارای نقطه صفر مرکزی central Zero scale)، پلاریته CT تعیین می‌گردد. برای داشتن پلاریته صحیح در لحظه بستن کلید انحراف عقربه به سمت راست و در لحظه باز کردن آن به سمت چپ خواهد بود؛ و بطور کلی حرکت عقربه، نشانه پیوستگی سیم پیچی هاست.

نکته: لازم است که ترمینالهای یک CT با پلاریته صحیح بسته شوند. زیرا در صورت وصل CT با پلاریته اشتباه در CT-های اندازه گیر باعث به وجود آمدن خطا در اندازه گیری و در CT-های حفاظتی باعث بوجود آمدن سیگنالهای نا منظم می‌گردد. البته اگر رله وصل شده به ثانویه جهتی (directional) نباشد، دیگر پلاریته اهمیت ندارد. مثل رله تشخیص جریان توالی صفر که به ثانویه CT کوربالانس (Core balance) وصل می‌شود.

تعیین مقاومت اهمی سیم پیچ ثانویه: از آنجا که مقدار این مقاومت پایین است میتوان با استفاده از دستگاهی مانند پل وتستون آنرا محاسبه نمود. اندازه گیری این مقاومت برای هسته‌های حفاظتی کلاس X. ضروری است.

پس از انجام تست‌های فوق کابل یا پیچ Earth را می‌بندیم؛ و مطابق شکل در CT –های چند Core به کانکشن‌های داخلی مربوط به ترمینال‌های ثانویه نیز توجه می‌کنیم.

در صورتی که در طراحی CT ذکر شده باشد تست‌های زیر نیز انجام خواهند شد:

تست دی الکتریک: بر اساس استاندارد تست دی الکتریک با اعمال ولتاژ ۱۰۰۰ ولت به مدت یک دقیقه و فقط برای ولتاژهای کمتر از ۶۰ V. صورت می‌گیرد. و، چون در تست Megger ولتاژ ۵۰۰ V. اعمال شد، دیگر نیازی به انجام این تست نیست.

منحنی مغناطیس شوندگی: برای انجام این تست به تجهیزات زیر نیاز داریم:

آمپرمتر آنالوگ کلاس ۰. ۵ یا ۱
ولتمتر آنالوگ کلاس ۰. ۵ یا ۱
ترانس ولتاژ PT
منبع تغذیه متغیر ۰ - ۲۴۰  ولت و حداقل ۱۰ آمپر جریان

مثال برای یک CT با نسبت تبدیل ۵۰۰ / ۱ و ولتاژ نقطه زانو VK= ۴۲۰ V.
ولتاژ نقطه زانو و ماکزیمم جریان Ie از روابط زیر به دست می‌آیند:
 

VK = ۲ If (RP+Rs)

Ie = (Is-Ir) /n
If= جریان ثانویه در ماکزیمم جریان خطا
Ir= جریان ستینگ رله
Rs= مقاومت سیم پیچ ثانویه CT
RP= مقاومت هادی بین رله و CT
N= شماره گروه حفاظتی CT که بسته به نوع حفاظت و نوع باسبار دارد:
N= ۲: برای حفاظت دیفرانسیل ماشین یا ترانسفورماتور
N= ۳: برای حفاظت REF (Restricted Earth Fault) در سیم پیچهای مثلث
N= ۴: برای حفاظت REF (Restricted Earth Fault) در سیم پیچهای ستاره