جستجو

لينک هاي روزانه

امکانات


عکسهای منتخب:

 

انفجار ترانس توزیع هوایی در هند منجر به مرگ 14 نفر شد9 آبان 1396
علت بالا بودن تلفات این بود که در زمان انفجار ترانس مراسمی در اطراف ان در حال برگزاری بود.

غبار بی مهری بر تن رفتگر درستکار/رفتگر کرجی که پول های گمشده را به صاحبش بازگرداند؛ در پاکسازی جویب آب دچار برق گرفتگی شد، با بدهی به بیمارستان از کار اخراج شد و در نهایت بخاطر بدهی به زندان افتاد!

شبکه توزیع برق عراق _ کربلا معلی/سید مهدی ساداتیان آبان96

 

شبکه توزیع برق عراق به عنوان جاذبه_توریستی مبدل شده است
عباس_سعادتمند از برق گلبهار مشهد

اولین اظهارنظر وزیر نیرو در مورد نیروهای انسانی :
🔹وزیر نیرو  اصلی ترین سرمایه وزارت نیرو را نیروی انسانی آن دانست و گفت: در این دوره شایسته گزینی در سرلوحه فعالیت‌های ماست تا بتوانیم از بهترین فرزندانمان برای خدمت به مردم در عرصه ارائه آب و برق مطمئن و پایدار بهره ببریم

بدون شرح!


کنترل سیستم اطفاء حریق و شستشوی ترانسفورماتور اصلی نیروگاه گوهران سیرجان

آتش سوزی در پست برق 63 کیلو ولت

آتش سوزی در پست برق 63 کیلو ولت

حضور مار بر روی خط فشار قوی انتقال نیروی برق

تلاش کارگران برای وصل مجدد برق در استان ژجیانگ بعد از وقوع طوفان هایکوی



رونمایی از ترانسفورماتور توزیع کم تلفات با سیم پیچ آلومینیومی در غرفه ایران ترانسفو
هفدهمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت برق ایران/محل دائمی نمایشگاه های بین المللی، تهران

 

نوشته شده در شنبه سیزدهم آبان ۱۳۹۶ ساعت 20:3 توسط : مجتبی صفابخش | دسته : اخبار برق
  •    []

    • پرندگان و خطوط هوایی برق

     پرندگان و خطوط هوایی برق

    چرا پرندگان با نشستن بر روی سیم‌های برق دچار برق گرفتگی نمی‌شوند؟ این سوالی است که ممکن است بسیاری از مردم به هنگام مشاهده پرندگان بر روی خطوط برق از خود بپرسند. در ادامه مطلب به پاسخ این سوال می پردازیم.

    همه می‌دانند که دست زدن به سیم‌های برق دار و شبکه هایی با ولتاژ بالا نه فقط برای انسان بلکه برای جانوران هم خطرناک است و منجر به مرگ می‌شود. بار‌ها اتفاق افتاده است که سیم برقی که پاره شده، به بدن اسب یا گاوی تماس پیدا کرده و ان‌ها را کشته است. پس علت اینکه پرندگان آسوده و آرام روی سیم‌ها می‌نشینند و هیچ صدمه‌ای نمی‌بینند چیست؟


    برای آنکه علت این گونه تضاد‌ها را بفهمیم، باید به مسائل زیر توجه کرد:

    همه می‌دانید که برای عبور جریان از یک مدار باید بین ابتدا و انتهای مدار اختلاف پتانسیلی وجود داشته باشد، بدن پرنده‌ای که روی سیم نشسته مانند یک مداری است که موازی مدار اصلی است و مقاومت آن نسبت به مدار اصلی (قطعه‌ی سیم کوتاه بین دو پای پرنده) زیاد و اختلاف پتانسیل بین دو سر آن نیز ناچیز می‌باشد. به این دلیل شدت جریان برق در این مدار موازی (بدن پرنده) ناچیز است و صدمه‌ای به آن نمی‌رساند. اما اگر پرنده‌ای که روی سیم نشسته است، بال، دم یا منقارش با قطعه فلزی که نسبت به مدار اصلی دارای اختلاف پتانسیل می‌باشد، تماس پیدا کند و یا به طور کلی به نحوی با زمین اتصال بیابد، آن وقت برقی که از راه بدن پرنده به زمین می‌رود، آناً پرنده را خواهد کشت. چنین حادثه هایی اغلب اتفاق می‌افتد.





    بار‌ها مشاهده گردیده پرندگان روی سیم‌های برق نشسته اند و زمانیکه بال‌های خود را باز می‌کنند تا پرواز کنند، بالهایشان ارتباطی بین دوفاز همجوار برقرار نموده که در نتیجه پرنده دچار برق گرفتگی شده و از بین رفته است.


    همچنین بعضاً پرندگان روی تراورس (میله‌های افقی) تیرهای شبکه برق که با زمین ارتباط دارد می‌نشینند که در صورت تمیز نمودن منقار خود با سیم برق، دچار برق گرفتگی شده و حتماً کشته خواهند شد. این گونه حوادث بقدری اتفاق می‌افتد که زمانی در آلمان برای جلوگیری از تلف شدن پرندگان تدابیر ویژه‌ای اتخاذ کردند. برای این منظور روی تراورس‌های منصوبه روی تیرهای شبکه برق با ولتاز زیاد نشیمنگاههایی به شکل تروارس نصب می‌کنند تا پرندگان هم بتوانند روی آن بنشینند و هیچ صدمه‌ای نبینند.

    یا بخشی از سیم‌های همجوار با تراورس و تیر برق را بصورتی که در تصویر مشاهده می‌نمایید روکش و عایق نمودند تا پرندگان به راحتی و بدون حادثه روی آن بتوانند بشینند.




    درمواردی دیگر نقاط خطرناک را با تجهیزاتی مخصوص سد می‌کنند تا پرندگان از نشستن روی این تجهیزات الکتریکی صرف نظر کنند.

    در جاهایی که شبکه انتقال برق با ولتاژ زیاد با سرعت دائم التزایدی توسعه می‌یابد، ما باید برای حفظ جان پرندگان از خطر برق تدابیر جدی اتخاذ کنیم، زیرا بدینوسیله به جنگل داری و کشاورزی نیز کمک قابل توجهی کرده ایم.
     
    نوشته شده در شنبه سیزدهم آبان ۱۳۹۶ ساعت 18:32 توسط : مجتبی صفابخش | دسته : تجهیزات پست های قدرت
  •    []

    • رله حفاظتی REF

     با توجه به اینکه ترانس گرانقیمت‌ترین تجهیز پست است و تعویض و جابجایی آن خیلی مشکل و هزینه دارد باید حفاظت کاملی داشته باشه تا موقع حادثه آسیبی نبیند. حفاظت ref یا restricted earth fault بهترین گزینه برای حفاظت سیم پیچ ترانس است.

    روش کار این رله به این صورت است که مانند یک رله ارت فالت معمولی، ولی با زمان صفر آنی عمل میکند و کوچکترین اتصال را میبیند.

    مشکل اینجاست که اگر ساختار ترانس را در نظر بگیریم به دلیل عدم تقارن بار مصرف کننده‌ها همیشه مقداری جریان نا متعادلی از نقطه صفر زمین شده ترانس عبور میکند و، چون این رله از nct یعنی natural ct در مسیر ارت سیم پیچ ترانس تغذیه میشود پس همیشه این نا متعادلی رله را تحریک میکند.

    از طرفی اگر مقدار جریان تنظیم شده روی رله را کم در نظر بگیریم با کوچکترین اختلاف مقدار جریان بار رله عملکرد دارد.

    از سوی دیگر به خاطر حفاظت سیم پیچ ترانس باید مقدار تنظیم رله را پایین ست کرد.

    برای حل این مشکل از روشی شبیه دیفرانسیل استفاد میشود به اینصورت که مقدار جریان سه فاز عبوری از سیم پیچ اولیه ترانس را جمع جبری کرده تا i. برایند سه فاز محاسبه شود این مقدار در واقع همان نامتعادلی بار مصرف کننده است.
     
     
    حال مقدار جریانی که از nct عبو میکند را باید با این جریان محاسبه شده مقایسه کرد

    اگر نامتعادلی بار داشته باشیم این دو عدد بدست آمده ازنظر مقدار مساوی، ولی از نظر زاویه همسو میشوند یعنی درحالتی که اتصال خارج از ترانس رخ دهدجهت جریان از نقطه زمین ترانس به خارج است درهمین حال جهت جریان In محاسباتی از ct سه فاز هم به سمت خارج ترانس است.
     
     رله حفاظتی REF


    اما در حالتی که اتصال روی سیم پیچ ترانس باشد در واقع نقطه صفر ترانس از لحاظ برداری جابجا میشود و In محاسباتی ایجاد میشود یعنی اتصالی روی سیم پیچ مانند یک نامتعادلی میشود که جهت جریان آن به سمت نقطه صفر جدید میباشد، ولی معادل همین جریان از nct میگذرد و وارد نقطه صفر جدید ترانس میشود در این حالت جهت جریان‌ها عکس یکدیگر میشود.

    در واقع رله ref از طریق اندازه گیری مقدار و زاویه جریان نقطه صفر ترانس و مقایسه آن با مقدار و زاویه جمع جبری جریان سه فاز ورودی ترانس تشخیص میدهد که اتصال درون ترانس است یا روی شبکه است و هنگامی که اتصال را روی ترانس تشخیص دهد آنی ترانس را تریپ میدهد

    همانگونه که مشاهده شد عملکرد این رله شباهت زیادی به رله دیفرانسیل دارد.

    در رله‌های قدیمی باید مانند رله دیفرانسیل برای این رله نیز از ترانس مچ استفاده شود تا اثر نسبت تبدیل ct‌ها و همچنین پلاریته آن‌ها خنثی شود سپس تست پایداری انجام شود تا اطمینان حاصل شود که رله با خطاهای خارج ترانس عملکرد کاذب ندارد.

    اما درحال حاظر سازندگان رله‌های نیومریک به سادگی با اضافه کردن nct به رله دیفرانسیل واحد ref را نیز روی همان رله طراحی کرده اند و ازطریق نرم افزاری پارامترهای مورد نیاز رله را تعریف میکنند.

    تقریبا روش تست پایداری این حفاظت مشابه تست پایداری دیفرانسیل است و با توجه به آنکه تمامی رله‌های نیومریک مقادیر جریان‌ها را با دقت بسیار بالایی شبیه میترهای مدرن نشان میدهند با کمی دقت میتوان به سادگی پایداری این حفاظت را چک کرد.

    باید یادآوری کرد که برای هر سیم پیچ ترانس باید این حفاظت را به کار برد یعنی در یک رله دیفرانسیل سه سیم پیچ طراح سه رله ref نیز پیشبینی کرده است.

    این حفاظت حدودا روی ۱۵ درصد جریان نامی سیم پیچ ترانس تنظیم میشود و زمان عملکرد آنی دارد. این حفاظت هم مانند دیفرانسیل از حفاظتهای اصلی ترانس است حتما باید در مدارات ایستگاه طراحی شود.

    نوشته شده در شنبه سیزدهم آبان ۱۳۹۶ ساعت 18:20 توسط : مجتبی صفابخش | دسته :
  •    []

    • مراحل اجرای سیستم ارت به روش های مختلف

     مراحل اجرای سیستم ارت به روش های مختلف

    هدف از ايجاد اين سيستم اين است که اگر هريک از سيم هاي فاز و يا سيم نول به هر طريقي به بدنه دستگاه اتصال يابد و مدار الکتريکي مورد نظر دچار نشتي جريان شود؛اين نشتي جريان توسط سيم ارت به زمين منتقل شده و از برق گرفتگي و يا در مواردي اتصالي دستگاه جلوگيري مي شود.

     ارت (earth) به معناي زمين مي باشد که در صنعت برق به آن سيستم اتصال زمين ميگويند.

    وظيفه اصلي سيستم ارتينگ اين است که هر جريان الکتريکي که وارد اين سيستم شد را به طور کامل به زمين منتقل کند. سيستم ارتينگ متشکل از چاه ارت و سيم متصل به چاه ميباشد.

    اگر ما بدنه تمام دستگاههاي برقي اعم از صنعتي و مخابراتي و خانگي و…و يا به طور کلي هرنوع مصرف کننده برق را توسط يک رشته سيم به سيم اتصال به زمين متصل کنيم، يک سيستم ارتينگ ايجاد کرده ايم.

    هدف از ايجاد اين سيستم اين است که اگر هريک از سيم هاي فاز و يا سيم نول به هر طريقي به بدنه دستگاه اتصال يابد و مدار الکتريکي مورد نظر دچار نشتي جريان شود؛اين نشتي جريان توسط سيم ارت به زمين منتقل شده و از برق گرفتگي و يا در مواردي اتصالي دستگاه جلوگيري مي شود.

    در مواردي به اشتباه بدنه مصرف کننده هاي خانگي را به لوله هاي آهني آب و يا گاز و يا حتي به اسکلت ساختمان اتصال مي دهند که اين کار بسيارخطرناکي است که منجر به برق گرفتگي هاي کشنده ميشود.

    درهنگام اتصال کامل سيم هاي فاز به سيم ارت فيوز مربوط به آن فاز عمل کرده و جريان را قطع مي کند و در هنگام اتصال کامل سيم نول به سيم ارت اگر مدار ارتينگ داراي فيوز محافظ جان(FI )باشد،اين فيوز از ۳۰ ميلي آمپر نشتي جريان به بالا را قطع مي کند و باعث قطع کامل جريان فاز و نول ميشود.

    لازم به ذکر است که سيم ارت و سيم نول به ظاهر از نظراينکه بي برق هستند بسياربه يکديگر شبيه هستند ولي در عمل دوسيم مستقل از هم وعملکردي متفاوت از يکديگر دارند؛و هيچگاه نمي توان از يکي بجاي ديگري استفاده کرد.

    سيستم ارتينگ امروزه کاربردي همانند خود برق را داراست و از اهميت بسيار ويژه اي برخوردار است.چنانکه در مخابرات به سيستمهاي ارتينگ بسيار حساس و دقيق براي جلوگيري نويز در شبکه نياز است و نيز در شبکه هاي انتقال و توزيع برق کاربرد فراوان دارد؛شبکه هاي برق گير بدون سيم ارت عملا بلا استفاده هستند.

    در سال های دور ,حدودا در ۲۰۰سال پیش اساسا مفهومی به نام سیستم ارتینگ وجود نداشت و هیچ جایی از تجهیزات الکتریکی ارت نمی شد و به همین دلیل در منازل و اماکن عمومی برق گرفتگی و صدمات بسیاری به بار می آمد.مهمترین هدف اجرای سیستم ارتینگ جلوگیری از برق گرفتگی و خطرات ناشی از آن است, از همین رو در سال ۱۹۲۴و برای اولین بار استفاده از سیستم ارت در انگلستان اجباری شد واکثر اماکن در انکلستان از سیستم ارت استفاده کردند.

    در حال حاضر در اکثر مکان های بزرگ و برج های تجاری در تمام دنیا برای جلوگیری از خطرات جبران ناپذیر برق گرفتگی از سیستم ارتینگ استفاده می کنند.سیستم ارتینگ یک سیستم حفاظتی می باشد که در اصطلاح به آن زمین کردن نیز می گویند و از نظر علمی به اتصال الکتریکی مناسب به زمین در صورتی که زمین عایق مناسبی برای انتقال جریان های خطا(صاعقه) باشد, سیستم ارتینگ می گویند.

    اهداف کلی اجرای سیستم ارتینگ

    ۱-کارکرد صحیح تجهیزات حفاظتی

    ۲- مهار جریان های تولیدشده از القـائـات الکتـرو مغناطیسی و تخلیه الکتریسته ساکـن

    ۳-کاهش ولتاژ گـام و تماس در مواقع بروز اختلاف پتانسیل های خطرناک

    ۴-حفاظت جان انسان ها و کاربـرد مناسب سیستم های الکتریکی ، الکترونیکی و دیجیتالی

    روشهای اجرای ارت (زمین حفاظتی)

    بطور كلي جهت اجراي ارت و سيستم حفاظتي دو روش كلي وجود دارد كه ذيلاً ضمن بيان آنها ، موارد استفاده و تجهيزات مورد نياز هر روش و نحوه اجراي هر يك بيان مي‌گردد .

    ۱ـ زمين عمقي :

    در اين روش كه يك روش معمول مي باشد از چاه براي اجراي ارت استفاده مي شود.

    ۲- زمين سطحي:

    در اين روش سيستم ارت در سطح زمين (براي مناطقي كه امكان حفاري عميق در آنها وجود ندارد) و يا در عمق حدود ۸۰ سانتيمتر اجرا مي گردد.

    در چه شرايطي از روش سطحي براي اجراي ارت استفاده نمائيم ؟

     در مكانهايي كه :

    ـ فضاي لازم و امكان حفاري در اطراف سايت وجود داشته باشد .

    ـ ارتفاع از سطح دريا پائين باشد مانند شهرهاي شمالي و جنوبي كشور .

    ـ پستي و بلندي محوطه سايت كم باشد .

    ـ فاصله بين دكل و سايت زياد باشد .

    با توجه به مزاياي روش سطحي اجراي ارت به اين روش ارجحيت دارد.

    اجرای ارت به روش عمقی


    ۱-انتخاب محل چاه ارت :

    چاه ارت را بايد در جاهايي كه پايين‌ترين سطح را داشته و احتمال دسترسي به رطوبت حتي‌الامكان در عمق كمتري وجود داشته باشد و يا در نقاطي كه بيشتر در معرض رطوبت و آب قرار دارند مانند زمينهاي چمن ، باغچه‌ها و فضاهاي سبز حفر نمود.

    ۲- عمق چاه
    با توجه به مقاومت مخصوص زمين ، عمق چاه از حداقل ۴ متر تا ۸ متر و قطرآن حدودا ۸۰ سانتيمتر مي تواند باشد. در زمين هايي كه با توجه به نوع خاك داراي مقاومت مخصوص كمتري هستند مانند خاكهاي كشاورزي و رسي عمق مورد نياز براي حفاري كمتر بوده و در زمينهاي شني و سنگلاخي كه داراي مقاومت مخصوص بالاتري هستند نياز به حفر چاه با عمق بيشتر مي باشد. براي اندازه گيري مقاومت مخصوص خاك از دستگاههاي خاص استفاده مي گردد. در صورتي كه تا عمق ۴ متر به رطوبت نرسيديم و احتمال بدهيم در عمق بيشتر از ۶ متر به رطوبت نخواهيم رسيد نيازي نيست چاه را بيشتر از ۶ متر حفر كنيم . بطور كلي عمق ۶ مترو قطر حدود ۸۰ سانتيمتر براي حفر چاه پيشنهاد مي گردد.

    محدوده مقاومت مخصوص چند نوع خاك در جدول زير آمده است.
    نوع خاك                           مقاومت مخصوص زمين ( اهم متر )
    باغچه‌اي                                             ۵ الي ۵۰
    رسي                                                 ۸ الي ۵۰
    مخلوط رسي ، ماسه‌اي و شني             ۲۵ الي ۴۰
    شن و ماسه                                      ۶۰ الي ۱۰۰
    سنگلاخي و سنگي                          ۲۰۰ الي ۱۰۰۰۰

    ۳- اتصال سيم به صفحه مسي

    اتصال سيم به صفحه مسي بسيار مهم مي باشد و هرگز و در هيچ شرايطي نبايد اين اتصال تنها با استفاده از بست ، دوختن سيم به صفحه و يا … برقرار گردد.بلكه حتما بايد سيم به صفحه جوش داده شود و براي استحكام بيشتر با استفاده از ۲ عدد بست سيم به صفحه ( رديف ۱۵ جدول مصالح مورد نياز )بسته شده و محكم گردد.براي جوش دادن قطعات مسي به يكديگر از جوش برنج يا نقره استفاده شود و در صورت عدم دسترسي به اين نوع جوش از جوش (Cadweld) استفاده گردد .

    ۴- حفر چاه ارت
    با توجه به شرايط جغرافيايي منطقه چاهي با عمق مناسب و در مكان مناسب (با توجه با راهنماي انتخاب محل چاه ارت ) حفر گردد. شياري به عمق ۶۰سانتيمتر از چاه تا پاي دكل براي مسير سيم چاه ارت تا برقگير روي دكل همچنين براي سيم ارت داخل ساختمان حفر نمائيد. در صورتي كه مسير ۲ سيم مشترك باشد بهتر است مسير دو سيم ايزوله گردند. همينطور مسير سيمها بايد كوتاهترين مسير بوده و سيم ميله برقگير و ارت حتي الامكان مستقيم و بدون پيچ و خم باشد و نبايستي خمهاي تند داشته باشد و در صورت نياز به خم زدن سيم در طول بيش از ۵۰ سانتيمتر انجام گردد.

    ۵- پر نمودن چاه ارت

    ۱-۵-ابتدا حدود ۲۰ ليتر محلول آب و نمك تهيه و كف چاه ميريزيم بطوريكه تمام كف چاه را در برگيرد بعد از ۲۴ ساعت مراحل زير را انجام مي دهيم .
    ۲-۵- به ارتفاع ۲۰ سانتيمتر از ته چاه را با خاك رس و يا خاك نرم پر مينمائيم.
    ۳-۵- به مقدار لازم (حدود ۴۵۰كيلو گرم معادل ۱۵ كيسه ۳۰ كيلو گرمي)بنتونيت را با آب مخلوط كرده و بصورت دوغاب در مياوريم و مخلوط حاصل را به ارتفاع ۲۰ سانتيمتر از كف چاه ميريزيم هر چه مخلوط حاصل غليظ تر باشد كيفيت كار بهتر خواهد بود.
    ۴-۵-صفحه مسي را به ۲ سيم مسي نمره ۵۰ جوش ميدهيم اين سيمها يكي به ميله برقگير روي دكل و ديگري به شينه داخل ساختمان خواهد رفت بنابراين طول سيم ها را متناسب با طول مسير انتخاب مي نمائيم.
    ۵-۵- صفحه مسي را بطور عمودي در مركز چاه قرار مي دهيم
    ۶- ۵-اطراف صفحه مسي را با دوغاب تهيه شده تا بالاي صفحه پر مي نمائيم
    ۷-۵- لوله پليكاي سوراخ شده را بطور مورب در مركز چاه و در بالاي صفحه مسي قرار مي دهيم و داخل لوله پليكا را شن ميريزيم تا ۵۰ سانتيمتر از انتهاي لوله پر شود اين لوله براي تامين رطوبت ته چاه مي باشد و در فصول گرم سال تزريق آب از اين لوله بيشتر انجام گردد. لازم بذكر است در مواردي كه چاه ارت در باغچه حفر شده باشد و يا ته چاه به رطوبت رسيده باشد و يا كلا در جاهايي كه رطوبت ته چاه از بالاي چاه يا از پايين چاه تامين گردد نيازي به قراردادن لوله نمي باشد .
    ۸- ۵-بعد از قراردادن لوله پليكا به ارتفاع ۲۰ سانتيمتر از بالاي صفحه مسي را با دوغاب آماد شده پر مينمائيم.
    ۹-۵-الباقي چاه را هم تا ۱۰ سانتيمتر بر سر چاه مانده ، با خاك معمولي همراه با ماسه يا خاك سرند شده كشاورزي پر مي نمائيم و ۱۰ سانتيمتر از چاه را براي نفوذ آب باران و آبهاي سطحي به داخل چاه با شن و سنگريزه پر مي نمائيم . روئ چاه مخصوصا در مواقعي كه از لوله پوليكا استفاده نمي گردد نبايد آسفالت شده و يا با سيمان پر گردد.
    ۱۰-۵-داخل شيار هاي حفاري شده را با خاك سرند شده كشاورزي يا خاك نرم معمولي و يا خاك معمولي مخلوط با بنتونيت پر نمائيد

    ۶-نصب شينه و ميله برقگير


    شينه داخل ساختمان بايد توسط مقره هايي از ديوار ساختمان ايزوله گردد.قطر و طول شينه بستگي به تعداد انشعابات داخل ساختمان دارد .(تمامي تجهيزات داخل ساختمان بايستي بطور جداگانه و موازي به اين شينه متصل گردد.)در حالتيكه دكل روي ساختمان قرار داشته باشد سيم ميله برقگير نبايستي از داخل ساختمان برده شود بلكه بايد خارج از ساختمان سيم كشيده شود و همينطور مسير عبوري سيم ارت به داخل ساختمان تا شينه ورودي ساختمان بايد عايق دار باشد.در پاي دكل توسط بست ، سيم ميله برقگير به يكي از پايه هاي دكل خيلي محكم متصل شود و تا بالاي دكل به ميله برقگير متصل گردد. لازم بذكر است مسير ميله برقگير از كابلهايي كه به آنتنها مي روند بايد جدا باشد .

     

    اجرای ارت به روش سطحی

    هفت روش براي اجراي زمين سطحي وجود دارد كه عبارتند از :

    ۱- ROD      

    ۲- RING  

    ۳-  پنجه اي (شعاعي)

    ۴-مختلط

    ۵-  حلزوني

    ۶- الكتروشيميايي

    ۷- شبكه اي

    اجراي ارت به روش ROD كوبي

    مصالح مورد نياز
    مصالح مورد نياز همانند روش عمقي مي باشد با اين تفاوت كه به جاي صفحه مسي از ميله هاي مغز فولادي 1.5 متري و با قطر 14 ميليمتر و با روكش مس استفاده مي نمائيم.
    روش اجرا
    كانالي به عمق 80 سانتيمتر و عرض 45 سانتيمتر و طول X حفر مي نمائيم طول كانال را به دو روش ميتوان تعيين نمود.

    الف – اندازه گيري مقاومت مخصوص خاك و انجام محاسبات لازم

    ب – به روش تجربي كه در ادامه شرح داده مي شود.

    ج- چنانچه سايت داراي دكل خود ايستا مي باشد براي حفر كانال از فاصله بين اتاق تجهيزات و دكل و همچنين اطراف دكل استفاده شود .

    د- چنانچه دكل روي ساختمان قرارداشته حفاري با در نظر گرفتن اتاق دستگاه و دكل در مسيري كه زمين رطوبت بيشتري دارد انجام گيرد.

    ه – پس از آماده شدن كانال ۲ ميله به فاصله ۳متر از يكديگر در زمين ميكوبيم به گونه اي كه حدود ۱۵ سانتيمتر از ميله ها بيرون بمانند سپس ۲ميله را با كابل مسي يا كابل برق به هم وصل نموده و با دستگاه ارت سنج مقاومت زمين ايجاد شده را اندازه ميگيريم ، چنانچه مقاومت نشان داده شده با دستگاه بالاي ۴ اهم بود ميله ديگري به فاصله ۳ متر از ميله دوم ميكوبيم و با اتصال ۳ ميله به هم مقاومت زمين ايجاد شده را اندازه گيري مي نمائيم . اينكار را تا زماني كه مقاومت اندازه گيري شده به زير ۴ اهم برسد ادامه مي دهيم بعد از آنكه به تعداد كافي ميله كوبيده شد سيمي را كه به شينه مسي نصب شده در اتاق دستگاه متصل است به تك تك ميله ها جوش داده و به سمت دكل ميبريم.

    و – براي پر نمودن كانال ابتدا با بنتونيت روي سيم مسي را پوشانده (در زمينهايي كه رطوبت كافي ندارند) و سپس با خاك سرند شده كشاورزي يا خاك نرم كانال را پر مي نمائيم.

    ز – مقاومت زمين اجرا شده را اندازه گيري نموده و ثبت مينمائيم ( بعد ازپر كردن كانال مقاومت زمين اندازه گيري شده كاهش خواهد داشت و بايد كمتر از ۳ اهم باشد.)

    نكته : در مناطق سردسير عمق كانال حفاري شده و بطور كلي مسير عبور كابل مسي خيلي مهم مي باشد و نبايد در معرض يخبندان قرار گيرد . تاثير كاهش درجه حرارت بر افزايش مقاومت سيستم زمين به شرح زير مي باشد .

    ساير روش ها:
    روش هاي ديگر در مناطق كوهستاني و سنگلاخي و مكانهاي خاص كاربرد دارد كه بنا به مورد با بازديد از محل و اندازه گيريهاي لازم ميتواند طرح مناسب تهيه گردد

    اجراي ارت در ارتفاعات

    ارتفاعات كشور را با توجه به نوع زمين و خاك ميتوان به سه دسته تقسيم كرد.
    ۱-ارتفاعات خاكي كه امكان حفاري و كوبيدن ميله مغز فولادي در آنها وجود دارد.
    ۲-ارتفاعات سنگلاخي كه امكان حفاري عميق در آنها وجود ندارد ولي ميتوان شيار ايجاد كرد.
    ۳-ارتفاعات صخره اي

    براي حالت اول : به يكي از روش هاي حفر چاه يا كوبيدن ROD ميتوان سيستم ارت را اجرا نمود

    در حالت دوم شيارهايي بصورت ستاره و پنجه اي ايجاد نموده و تسمه مسي را در داخل شيار ها خوابانده و براي كاهش مقاومت روي تسمه را با مخلوط خاك و بنتونيت مي پوشانيم .

    نكته : كليه اتصالات در زير خاك بايد به يكديگر جوش داده شود .

    روش اول :
    در زمينهاي صخره اي كه امكان حفاري وجود ندارد با مصالح ساختماني كانال ساخته، تسمه مسي را در كف كانال خوابانده و كانال را با بنتونيت پر مي نمائيم . طول كانال يا كانالها بايد به اندازه اي باشد كه مقاومت اندازه گيري شده زير ۳ اهم گردد. براي گرفتن نتيجه مطلوب ميبايستي داخل كانال بصورت مصنوعي دائما مرطوب نگهداشته شود.

    روش دوم:

    روش شبكه اي است بدين صورت كه ابتدا شبكه شطرنجي با سيم مسي  بطوريكه نقاط اتصال به هم جوش داده شده درست كرده سپس با مصالح ساختماني آنرا در زمين با بنتونيت به ارتفاع ۴۰cm بطوريكه ابتدا ۲۰cm بنتونيت ريخته سپس شبكه ساخته شده را قرار داده و روي آنرا هم تا ۲۰cm با بنتونيت مي پوشانيم و انشعابهاي لازم جهت دكل و سايت ونقاط ديگر از آن گرفته ميشود متغيير هاي x و y به ميزان مقاومت خوانده شده بستگي دارد .

    نكات عمومي و مهم در خصوص سيستمهاي ارت

    ۱-كليه اتصالات با مفتول برنج يا نقره جوشكاري گردد.سطح جوش بايد CM 6 باشدو جهت اتصالات وجوشكاري رعايت گردد(در مواردي كدولد توصيه ميشود).

    ۲-ازهرپايه دكلهاي خودايستا هم فونداسيون دكل توسط سيم مسي و بست مخصوص به سيستم ارت و هم پاي دكل به سيستم ارت جوشكاري گردد.

    ۳-سيم ميله برقگير ازپايه اي كه آنتنهاي كمتري نصب مي شود و با كابلهاي روي لدر حداكثرفاصله را داشته باشد،بدون خمش درمسير ومستقيما به رينگ داخل كانال و از كوتاهترين مسير توسط جوش متصل گردد.

    ۴-ميله برقگير روي دكل در بالاترين نقطه دكل(با رعايت مخروط حفاظتي با زاويه ۴۵ درجه ) بطوريكه تجهيزات راكاملا پوشش دهد،قرارگيرد و جنس آن تمام مس با آلياژ استاندارد به قطرmm 16 و طول آن بستگي به ارتفاع نصب انتنهاي روي دكل دارد.

    ۵-شعاع خم سيم مسي حداقل CM20 وزاويه قوس حداقل ۶۰ درجه رعايت گردد(رعايت زاويه خمش سيم مسي )

    ۶- پايه‌ها و نقاط ابتداوانتهاي لدر افقي به سيستم گراند متصل گردد.

    ۷-كليه كابلهاي ورودي به سالن دستگاه توسط بست گراند به بدنه دكل و ابتداي لدر افقي(بعد از محل خم شدن كابل)گراند شوند.

    ۸-به هيچ عنوان در روي دكل،جوشكاري صورت نگيرد.

    ۹-اتصال از شبكه گراند سيستم اجرا شده به تانكر سوخت ديزل ژنراتور، تانكر آب هوايي ، اسكلت فلزي ساختمان و در و پنجره هاي اتاق دستگاه صورت گيرد.

    ۱۰-اگر سيستمي‌ازقبل‌اجرا شده باشد،سيستم قديم به‌جديد در عمق‌خاك متصل گردند.

    ۱۱-سيم‌ارت‌ درروي زمين بايد باروكش‌وسيم‌داخل‌كانالها‌ بايد بدون روكش و مستقيم كشيده شود.

    ۱۲-پركردن كانال بايد با خاك سرند شده كشاورزي يا خاك نرم انجام گردد.

    ۱۳-ارتفاع نصب شينه مسي CM 50 ازكف تمام شده باشد.

    ۱۴-شينه داخل اتاق حدالمقدور به چيدمان دستگاهها نزديك باشد.

    ۱۵-از هر دستگاهي جداگانه سيم ارتي به شينه متصل گردد ( قطر و طول شينه گراند بستگي به تعداد انشعابات آن دارد).

    ۱۶- در دكلهاي مهاري پر ظرفيت ، مهارهاي دكل بايستي توسط بست مخصوص به گراند اتصال يابد.

    ۱۷- جهت استفاده ترانس برق شهر در ايستگاههاي مخابرات بايستي گراند جداگانه اجرا گردد.

    ۱۸- در سايتهاي کامپوتری جهت اجراي سيستم زمين حتي المقدور بايستي از يك زمين با سطح يكنواخت ( بدون شيب ) استفاده نمود.

    ۱۹- در ايستگاهها بين نول و گراند نبايستي اختلاف ولتاژ وجود داشته باشد.

    ۲۰- در دكلهاي پر ظرفيت كه ابعاد قسمت بالاي دكل بيشتر از m 2 مي‌باشد نياز به نصب يك عدد برقگير اضافي در سمت مقابل برقگير اول مي‌باشد.

    ۲۱- در سيم‌كشي داخل محوطه سايت هاي کامپوتری براي چراغهاي روشنايي و ساير موارد بايد از كابل زميني استفاده گردد و در ايستگاههاي بالاي كوه و نقاط دور از شهر نبايد از چراغهاي روشنايي خياباني استفاده شود.

    ۲۲- استاندارد قابل قبول آزمايش و تحويل اتصال زمين براي سايتهاي كوچك زير ۱۰ اهم و براي سايت هاي بزرگ و مهم زير ۳ اهم مي‌باشد.

     براي طراحي سيستم زمين مراحل كار بدين صورت است كه ابتدا بايد بيشترين مساحت زمين در دسترس جهت احداث سيستم زمين پست، تعيين گردد، سپس بعد از آن بايد يك مسیر بسته در محيط اين زمين ايجادگردد و هاديهاي موازي در داخل اين حلقة محيطي كه موازي هم و همرديف تجهيزات است، قرار داد. براي آنكه تجهيزات را به سيستم زمين متصل نماييم از ميله هايي حلقوي شكل به نام ، پيك تيل (Pick tale) استفاده مي گردد.

    نوشته شده در جمعه دوازدهم آبان ۱۳۹۶ ساعت 20:56 توسط : مجتبی صفابخش | دسته : تجهیزات پست های قدرت
  •    []

    • صاعقه و حفاظت در برابر آن

    رعدو برق و صاعقه در اثر تخلیه در ابرها ایجاد می‌شود . اگر این تخلیه بین دو ابر باشد آذرخش یا رعد و برق و اگر بین ابر و زمین باشد صاعقه نامیده می‌شود . ابرها هنگام حرکت دارای بارهای الکتریکی مثبت و منفی می‌شوند و به دنبال مکانی می گردند که بار الکتریکی خود را تخلیه کنند در مسیر به ساختمان های بلند و یا درختان بلند و یا جاهای نوک تیز که تجمع بار الکتریکی بیشتر است می رسند و تخلیه بار را انجام می‌دهند تا به زمین برسند .
    سالانه در تمام دنیا بودجه زیادی صرف پژوهش بر روی صاعقه و مسائل پیرامون آن می شود پس شایسته است در مورد آن بیشتر بدانیم تا بتوانیم از انرژی حاصل از آن استفاه بیشتری کنیم. رعد و برق چگونه به وجود می آید؟ چگونه از آن در امان باشیم؟ گوی های آذرخش چیست؟ برق گیر چگونه عمل می کند؟ ذخیره انرژی حاصل از آن؟ در اینجا قصد داریم تا در این باره صحبت کنیم.

    رعد و برق قادر است صدماتی جدی وارد آورد، می‎تواند به راحتی انسان و یا حیوان را از پای درآورد، زیرا از جریان الكتریكی بسیار بالایی برخوردار است كه مدت آن كم بوده ولی قدرت آن زیاد است.
    براساس مطالعات و بررسی‎های به عمل آمده توسط متخصصین امر تعداد رعد و برق در هر لحظه در سراسر دنیا بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ بار می‎باشد. به عبارت دیگر حدود ۶۰۰۰ جرقه الكتریكی در هر دقیقه در دنیا زده می‎شود. شدت جریان الكتریكی در رعد و برق ممكن است بین ۱۰۰۰۰ تا ۴۰۰۰۰ آمپر باشد (درحالی كه حداكثر شدت جریان قابل تحمل معمولاً ازچند صد آمپر تجاوز نمی‎كند).
    تخلیه بار الكتریكی که از یك ابر به ابر دیگر و یا به زمین بوجود می ‎آید، می‎تواند قلب انسان را از كار بیاندازد، شش‎ها را پاره كند و یا سبب سوختگی‎های جدی در بدن شود. هوایی كه نور برق از میان آن می‎گذرد به شدت گرم می‎شود. جریان الكتریكی شدید میزان حرارت هوا را در كانالی كه برق از آن عبور می‎كند برای مدت یك میلی‌ثانیه از ۳۰۰۰۰ درجه سانتیگراد بالاتر می‎برد.

    رعد و برق چرا به صورت خط راست نیست ؟


    رعد و صاعقه در اثر تخلیه در ابرها ایجاد می‌شود . اگر این تخلیه بین دو ابر باشد آذرخش یا برق و اگر بین زمین باشد صاعقه نامیده می‌شود . ابرها هنگام حرکت دارای بارهای الکتریکی مثبت و منفی می‌شوند و به دنبال مکانی می گردند که بار الکتریکی خود را تخلیه کنند در مسیر به ساختمان های بلند و یا درختان بلند و یا جاهای نوک تیز که تجمع بار الکتریکی بیشتر است می رسند و تخلیه بار را انجام می‌دهند تا به زمین برسند .
    از آنجا که ابرهای باردار در مسیر یکسان محل تخلیه بار را پیدا نمی‌کنند بنابراین تا وقتی که همه بار الکتریکی خود را از دست نداده اند کاملا به زمین نمی رسند و بالا می روند . بنابراین به صورت شاخه ای دیده می‌شوند .از طرفی هنگامی که ابرها بالا هستند . در اثر برخورد و تابش های فرابنفش (تغییرات حوی) باردار می‌شوند و مقاومت هوا را که عایق است می شکنند و در نتیجه ها رسانا می‌شود و سپس تخلیه الکتریکی صورت می گیرد که ممکن است این تخلیه بین دو ابر یا ابر و زمین باشد .
    مقاومت هوا در قسمت های مختلف متفاوت است مثلا در بعضی نقاط رطوبت هوا کمتر و در بعضی نقاط دیگر بیشتر می باشد و یا عوامل دیگر که باعث تغییر این مقاومت می‌شوند در نتیجه انتشار جریان الکتریکی به صورت مستقیم نیست و کنگره ای می‌شود .

    اصول حفاظت از صاعقه
    حفاظت یک ساختمان بطور کامل شامل موارد زیر است:

     

    ۱-حفاظت جلد خارجی ساختمان از ضربه های مستقیم صاعقه
    ۲-حفاظت داخلی و تجهیزات نصب شده داخل ساختمان در مقابل آثار ثانویه صاعقه

    ۱-حفاظت جلد خارجی ساختمان

    منظوراز حفاظت خارجی ،حفظ بدنه واستراکچر ساختمان از آتش سوزی وانهدام در اثر اصابت صاعقه است. کلیه تجهیزات(مانند برقگیر) که جهت جذب وهدایت صاعقه از پشت بام تا سیستم زمین نصب می شوند،طبق استانداردIEC -۶۱۰۲۴ شناسایی می گردند.

    ۲-حفاظت تجهیزات نصب شده در داخل ساختمان

    توسعه کاربرد سیستم های الکتریکی در جهان ،موجب افزایش شدید آمار صدمات وارده به این دستگاهها در اثرصاعقه و اضافه ولتاژهای ناشی از آن شده است।لازم به ذکر است که تنها بخشی از اضافه ولتاژها دراثر صاعقه بوده وبخش عمده آنها ناشی از عملیات سوئیچینگ وحوادث تغذیه می باشند.برای این بخش از حفاظت،کاهش اثر میدانهای الکترومغناطیسی ناشی از صاعقه مد نظر قرار می گیرد.
    پس از بر خورد صاعقه به زمین یا ساختمان،وسایل الکترونیکی داخل ساختمانهایی که تا شعاع ۱۵km از محل برخوردودر محدوده میدان الکترومغناطیسی ایجاد شده قرار دارند،در معرض خطر خواهند بود ،حفاظت موثر این تجهیزات در مقابل ولتاژهای القایی حاصله،وقتی امکان پذیر است که کلیه سیستم های حفاظت داخلی همراه با حفاظت خارجی ساختمان تواماٌ نصب شده باشند.حفاظت داخلی ازصاعقه عبارتست از تهیه وسایلی که به کمک آنها بتوان اثرات اضافه ولتاژهای القایی حاصل از جریانهای صاعقه رابرروی تجهیزات داخل ساختمان خنثی کرد.واز تئوری منطقه بندی جهت حفاظت داخلی ساختمان استفاده می شود. ضمناٌ برای کسب اطلاعات دقیق تربه استاندارد IEC-۶۱۶۴۳ که در این زمینه تدوین شده است مراجعه گردد.


    یك سیستم صاعقه اساساً از سه قسمت اصلی تشكیل شده است كه از :
    ۱- آنتن برقگیر Air termination
    ۲- هادی ها Conductor
    ۳- الكترود یا سیستم اتصال به زمین Earth termination
     
     

    آنتن های برقگیر : عبارتند از جسم نوك دار با الكترود لوله ای در اندازه مشخص و یك پایه كه دارای یك زمینه هدایت كنندگی می باشد. وظیفه آنتن برقگیر این است كه تخلیه الكتریكی صاعقه را كه احتمال دارد در ساختمان تحت حفاظت صورت گیرد ، به طرف خود منحرف نموده و به طرف زمین بارهای مربوطه را هدایت می نماید. محل نصب آنتن برقگیر در بلندترین نقطه ساختمان می باشد.
    هادی ها : كه سبب ارتباط الكتریكی آنتن های برقگیر به زمین و به یكدیگر و نیز به اجسام فلزی مجاور می گردد. وظیف هادی ها تخلیه بارهای صاعقه از آنتن برقگیر به زمین می باشد. هادی ها می توانند بصورت تسمه ای یا كابلی شكل باشند.
    سیستم اتصال به زمین : عبارت است از یك یا چند الكترود منفرد یا مرتبط كه بارهای الكتریكی را از آنتن توسط هادی های نزولی به زمین منتقل می كنند.
    رابط ها عبارتند از پیوند الكتریكی مابین دو یا بیشتر قسمت های سیستم حفاظتی.
    اتصالات : عبارتند از هادی هایی كه به منظور فراهم نمودن اتصال الكتریكی مابین حفاظت صاعقه و قسمت های فلزی دیگر و مابین قسمت های مختلف اخیر برقرار شده است.
    بست ها : كه جهت محكم نمودن هادی ها به ساختمان به كار می روند. این بست ها برای اندازه های مختلف تسمه باید طراحی گردد.

    ۱- سیستم حفاظت بر سوله ها ( یا بام های مسطح ) : در این سیستم از روشی موسوم به سیستم حفاظت فاراده استفاده می نمایند. آنتن برقگیر بصورت لوله های كوتاهی است با نوك تیز كه در چند متری یكدیگر دور تا دور پشت بام یا در خط الراس سقف سوله قرار دارند.
    قطر و ضخامت آنتن برقگیر در صورت استفاده از میله باید مطابق با جدولی كه ابعاد اجزاء تشكیل دهنده سیستم حفاظت صاعقه را می دهد اجرا شود.
    ۲- بام های با شیب تند : حداكثر فاصله بین میله های برقگیر در خط الرآس بام های با شیب تند ، ۶ تا ۸ متری باشد.
    تذكر : سقف ها با شیب ملایم آنهایی هستند كه عرض آنها چنانچه مساوی یا كمتر از ۴۰ فوت ( ۱۲ متر ) باشد شیب آنها كمتر از یك هشتم ، چنانچه متجاوز از ۴۰ فوت ( ۱۲ متر ) باشد ، شیب آنها كمتر از یك چهارم باشد.
    ۳- سقف با شیب ملایم : چنانچه عرض آنها از ۱۵ متر بیشتر باشد ، باید علاوه بر آنكه دارای آنتن های اضافی در خط الرآس و نقاط لازم دیگر باشند ، كه فاصله آنها از ۱۵ متر تجاوز نكند ، دور تا دور آنها نیز آنتن هایی به فواصل ۶ تا ۸ متر باید نصب گردد.
    فاصله آنتن های برقگیر از انتهای بام یا خط الرآس سوله یا تغییر مسیر هر بام باید در حدود ۲ فوت ( ۶۰ سانتی متر ) باشد.
    طول آنتن ها حداكثر ۱۵۰ و حداقل ۳۰ سانتی متر می باشند.
    آنتن های برقگیر باید در قسمت های اساسی و محكم و در بلندترین نقطه ساختمان نصب گردند و سطح مقطع نقطه اتكا حداقل باید با سطح مقطع یكی باشد و طوری باید محكم گردند كه احتمال واژگون شدن به وسیله باد را نداشته باشند. آنتن های برقگیر با ارتفاع متجاوز از ۶۰ سانتی متر ، باید نگهداری آنها از نقطه ای باشد كه ارتفاع آن كمتر از ارتفاع نصب آنتن نباشد.
    هواكش ، دودكش ، مخازن آب و سایر برجستگی های دیگر پشت بام كه احتمال آسیب ناشی از شوك دارند باید به آنها اتصال الكتریكی ( به وسیله هادی های فرعی ، آنها را به هادی اصلی متصل نمود ) ایجاد نمود و یا ممكن است به وسیله یك هادی خارجی به یكدیگر متصل و سپس به اسكلت ساختمان وصل شوند كه تعداد این اتصالات نباید از تعداد اتصال های زمین كمتر باشد.
    نوشته شده در جمعه دوازدهم آبان ۱۳۹۶ ساعت 20:51 توسط : مجتبی صفابخش | دسته : تجهیزات پست های قدرت
  •    []

    • اسپارک گپ چیست؟

    اسپارک گپ بر روی فلنچ هایی که دارای کیت عایقی هستند نصب می گردد. با توجه به اینکه واشرهای عایقی میانی کیت عایقی در برابر ولتاژ مشخصی مقاومت الکتریکی و فیزیکی دارند که ممکن است در هنگام صاعقه و یا خطاهای احتمالی گسکت (واشر عایقی میانی) صدمه ببیند.

    به همین دلیل برای حفاظت گسکت از اسپارک گپ استفاده می شود. عملکرد اسپارک گپ بدین صورت بوده که در هنگام بوجود آمدن خطا ویا صاعقه ، مسیر جریان را از مدار خود بسته ودر نتیجه آسیبی به کیت عایقی وارد نمی آید.کاربرد دیگر اسپارک گپ جلوگیری از ایجاد جرقه در دو لبه فلنچ می باشد که جلوگیری از این اتفاق در داخل محیط های مخاطره آمیز از اهمیت به سزایی برخوردار می باشد.

    اسپارک گپ در حالت عادی قطع می باشد و در صورت بروز صاعقه در کسری از ثانیه دو شبکه را همبند می کند. اسپارک گپ (Spark Gap) از دو الکترود تشکیل شده است که توسط یک شکاف که معمولا با یک گاز مانند هوا یا هگزا فلوراید گوگرد پر شده است از یکدیگر جدا شده اند.

    در گذشته اسپارک گپ ها در فرستنده های رادیویی، ماشین آلات الکترواستاتیک و دستگاه های اشعه ایکس مورد استفاده قرار گرفته است. در حال حاضر گسترده ترین استفاده آنها در شمع برای مشتعل کردن سوخت در موتورهای احتراق داخلی، نیروگاه ها و پست های برق، تجهیزات الکتریکی با ولتاژ بالا و لوله های نفتی می باشد. اسپارک گپ از تجهیزات الکترونیکی در برابر جریان مخرب ولتاژ محافظت می کند.

     
     
     
    طراحی این وسیله به گونه ای است که اجازه می دهد یک جرقه الکتریکی بین دو هادی عبور کند. وقتی که اختلاف ولتاژبین هادی ها بیش از ولتاژ گاز در داخل شکاف گردد، جرقه ای تشکیل می شود و گاز درون شکاف را به یون تبدیل کرده و مقاومت الکتریکی آن را به شدت کاهش می دهد. پس از آن یک جریان الکتریکی تا زمانی که مسیر گاز یونیزه شده است جریان می یابد که به آن "جریان نگهدارنده" می گویند. این امر معمولا در زمان افت ولتاژ اتفاق می افتد. معمولا عمل تبدیل به یون کردن گاز توسط اسپارک گپ منجر به صدا نور و گرما می شود.
     
    نوشته شده در جمعه دوازدهم آبان ۱۳۹۶ ساعت 20:44 توسط : مجتبی صفابخش | دسته : تجهیزات پست های قدرت
  •    []

    • انواع اضافه ولتاژ در شبكه

    💠انواع اضافه ولتاژ در شبكه

    الف) اضافه ولتاژي كه بر اثر صاعقه بوجود مي‌ايد.
    ب) اضافه ولتاژي كه بر اثر قطع و وصل ديژنكتور بوجود مي‌آيد (سوئيچينگ).
    ج) اضافه ولتاژي كه بر اثر خازني شدن خط در حالت بي‌باري ايجاد مي‌گردد (اثر فرانتي).
    د) اضافه ولتاژ ناشي از پديده رزونانس.
    هـ) اضافه ولتاژ ناشي از پديده فرورزونانس.
    و) اضافه ولتاژ ناشي از برخورد خطوط انتقال با سطح ولتاژ بالاتر.
    ز) اضافه ولتاژ ناشي از خروج بارهاي بزرگ.
    💠علت ازدياد ولتاژ و یا افت ولتاژ در شبكه انتقال انرژي

    💢به علت افزايش جريان مصرفي و ثابت بودن قدرت در شبكه، افت ولتاژ مشاهده مي‌شود. در حالت خاص پديده‌اي به نام رزونانس، خروج ناگهاني بار و بالا بودن تپ ترانسفورماتور در شبكه موجب افزايش ولتاژ مي‌شود. در هر حالت اين عوامل براي تجهيزات خطرناك است و براي جلوگيري از آن بايد سيستم ايزوله شود. براي اين كار از رله‌اي موسوم به OVER/V يا رله UNDER/V استفاده مي‌كنند.

    انواع اضافه ولتاژ در شبکه برق می‌توند به خاطر عوامل زیر ایجاد شود: اضافه ولتاژی که بر اثر صاعقه بوجود می‌اید. اضافه ولتاژی که بر اثر قطع و وصل دیژنکتور بوجود می‌آید (سوئیچینگ) - اضافه ولتاژی که بر اثر خازنی شدن خط در حالت بی باری ایجاد می‌گردد (اثر فرانتی) - اضافه ولتاژ ناشی از پدیده رزونانس …

    انواع اضافه ولتاژ در سیستم‌های قدرت عبارتند از:

    1- اضافه ولتاژهای موقت: (Tran Siant)

    این اضافه ولتاژ‌ها دارای فرکانس ۵۰ هرتز و زمان سوارشدن این موج برروی موج اصلی حدود میلی ثانیه است. پس در این حالت چونکه مدت زمان این حالت گذرا بسیار زیاد می‌باشد از لحاظ انتخاب دستگاههای حفاظتی بسیار مهم می‌باشد. در طراحی کلیدهای قدرت وبرقگیر و خازن‌های برقگیر حالت Transiant به دلیل زمان زیادش مد نظر می‌باشد. برای بررسی بیشتر می‌توانیم بگوئیم که این نوع پدیده از تخلیه الکتریکی جوی روی خطوط انتقال و قطع و وصلهای سریعی که معمولا در شبکه ایجاد می‌گردد ناشی می‌شود.

     
    این حالتهای گذرا سرشتی کاملا الکتریکی دارند و تن‌ها در خطوط انتقال سیستم‌های قدرت دیده می‌شوند. از نظر فیزیکی اختلالی از این نوع منجر به یک سری موج الکترومغناطیسی می‌شود که با سرعتی نزدیک به سرعت نور در طول خطوط منتشر می‌شود و موجب افزایش دامنه امواج برگشتی در پایانه‌های خط می‌گردد. که بعد از چند رفت و برگشت در طول خط در طی چند ثانیه به دلیل تلفات موجود در خطوط، این امواج تضعیف می‌شوند و پس ازچند رفت و برگشت این امواج میرا می‌گردند یعنی از بین می‌روند.
     
    اندوکتانس بزرگ ترانسفورماتور‌ها در اغلب مواقع به طور موثری مانع از ورود این اختلالات به سیم پیچهای ژنراتور می‌شود ولی برگشت این اختلالات موجب تولید موجهای با دامنه ولتاژ زیاد می‌شود ولی برگشت از این اختلالات موجب تولید موجهای با دامنه ولتاژ زیاد می‌شود که قادر است عایق تجهیزات فشار قوی را لطمه بزند. بارهای الکتریکی گذرا می‌توانند از طریق برقگیر‌ها به زمینه انتقال یابد. ولی اگر عایق تجهیزات یا خطوط آسیب ببینند این امواج گذرا منجر به حالتهای گذرای جدیدی از نوع کند می‌شوند.

    ۲ - اضافه ولتاژهای ناشی از کلید زنی (Fast Transiant)

    این اضافه ولتاژ‌ها ناشی از قطع ووصل کلید‌ها می‌باشد که فرکانسی در حدود ۵۰ هرتز تا ۲۰ کلیوهرتز می‌باشد که مدت زمان اثر این امواج گذرای سریع در حدود میکروثانیه است.

    ۳ - اضافه ولتاژ‌های صاعقه (Fast Transiant)

    اضافه ولتاژهای تخلیه جوی دارای فرکانس بالایی هستند این فرکانس در حدود ۱۰ کیلوهرتز تا ۳ مگاهرتز می‌باشند و مدت زمان گذر این موج در حدود نانوثانیه است.

    ۴ -اضافه ولتاژهای مربوط به پست (Very Fast Transiant GIS)

    این اضافه ولتاژ‌ها مربوط به پستهای (SF۶) می‌باشند و دارای فرکانسی در حدود ۱۰۰ کیلو هرتز تا ۵ مگاهرتز و مدت زمان اثر این موج نانوثانیه می‌شود. دسته بندی حالتهای گذرا حالتهای گذرا را در قبل بر اساس فرکانس و زمان اثر آن‌ها برشمردیم حال به بررسی این پدیده‌ها و علل و بروز آن‌ها و سرعت آن‌ها می‌پردازیم.
    الف) حالتهای گذرا فوق سریع – (پدیده موج) این نوع پدیده‌های گذرا از تخلیه الکتریکی جوی روی خطوط انتقال و قطع و وصل‌های سریع که معمولا در شبکه ایجاد می‌گیرد ناشی می‌شود. این حالتهای گذرا سرشتی کاملا الکتریکی دارند و تن‌ها در خطوط انتقال دیده می‌شوند.
     
    از نظر فیزیکی اختلال از این نوع منجر به یک موج الکترومغناطیسی می‌شود که با سرعتی نزدیک به سرعت نور در طول خطوط منتشر می‌شود و موجب افزایش دامنه امواج برگشتی در پایانه‌های خط می‌گردد که بعد از چند رفت و برگشت در طول خط در طی چند ثانیه به دلیل تلفات موجود در خطوط این امواج به صورتی تضعیف می‌شوند و پس از چند رفت و برگشت از بین می‌روند. این حالتهای گذرا باعث صدمه رساندن به عایقهای ترانس‌ها و ژنراتورهای سنکرون و عایق خطوط و همچنین موتورهای سنکرون می‌گردند که پس از صدمه رساندن به عایق ومقره‌ها باعث می‌گردند که اتصال کوتاهی یا حالت گذرا خطایی در آن نقطه بوجود بیاید. که در تست عایقی انواع مقاومت در مقابل اضافه ولتاژ‌ها و همچنین اتصال کوتاه‌ها و صاعقه‌ها در آزمایشگاه فشار قوی این موارد مورد بررسی کافی قرار می‌گیرند که برای جلوگیری و یا حتی عدم بروز جنین حالت گذرایی منجر به طراحی مقره‌ها و یا حتی منجر به طراحی فاصله هوایی مناسب و طراحی و ساخت عایقهایی که قدرت تحمل ولتاژهای گذرا را داشته باشند و حتی در مواردی هم که بتوانیم صدمه زدن ولتاژهای گذرا به تجهیزات جلوگیری کنیم.
     
    برقگیرهایی را با توجه به امواج گذرای آن طراحی می‌کنیم. که برای محافظت از تجهیزاتی مثل ترانس و ژنراتور در کلیدهای قدرت آن‌ها برقگیرهایی مناسب نصب می‌کنند تا بارهای الکتریکی گذرا از این طریق به زمین انتقال پیدا کند که همانطور که دیدیم این قسمت از حالتهای گذرا مبنایی برای انتخاب سطح عایق بندی و تجهیزات خط خواهد بود.
     
    ب) حالتهای گذرای نیمه سریع «پدیده اتصال کوتاه» تعداد زیادی اتصال کوتاه که در خطوط انتقال بدون حفاظ روی می‌دهند ناشی از شکست الکتریکی عایق‌ها براثر موجهای تولید شده می‌باشند؛ و یا خرابی در مقره‌ها و عواملی مثل باران و برف و یخ زدگی مقره‌ها و همچنین برخورد اجسام خارجی با خطوط و سایر عوامل مکانیکی دیگر باعث چنین پدیده‌ای می‌گردد. بدین منظور است که در سیستم ما انواع و اقسام اتصال کوتاههای خطوط اتفاق می‌افتد که به بررسی انواع اتصال کوتاه‌ها می‌پردازیم.
     
    ۱ - اتصال کوتاه براثر برخورد سه فاز به یکدیگر بوجود می‌آید. اتصال سه فاز ممکن است مستقیما و با امپدانس صفرصورت گیرد و یا از طریق سه آمپدانس مساوی Zf بین هر فاز و نقطه صفر (زمین)‌بوقوع بپیوندد. ۲ - اتصال کوتاه دوفاز به همدیگر در این صورت باید دو وضعیت مورد بررسی قرار گیرد. در حالت اول دوفاز فقط به یکدیگر وصل می‌شوند. ودر حالت دوم دوفاز همزمان به زمین نیز متصل می‌گردند. ۳ - اتصال کوتاه یک فاز به زمین:در حالتی است که فقط برای یک فاز حطا اتفاق بیافتد و دو فاز دیگر سالم هستند. ۴ - از هم گسیختگی و یا پارگی هادیهای خط انتقال اغلب اتصال کوتاه‌ها در سیستم‌های قدرت بیش از ۷۵ % از نوع اتصال کوتاه یک فاز به زمین می‌باشد که معمولا براثر شکست الکتریکی و ایجاد جرقه روی مقره‌ها پدید می‌آیند. احتمال وقوع اتصال کوتاه دوفاز نیز بیشتر از اتصال کوتاه متقارن می‌باشد. گرچه احتمال وقوع اتصال کوتاه متقارن بسیار کم (حدود ۵ %) می‌باشد لیکن بسیاری از محاسبات کلاسیک سیستم‌ها نظیر انتخاب کلیدهای قدرت بررسی پایداری گذرا و حفاظت از سیستم‌های قدرت برمبنای جریانهای اتصال کوتاه متقارن بنا شده اند. ظرفیت انتقال قدرت یک خط انتقال براثر اتصال کوتاه متقارن به صفر می‌رسد در حالیکه در اتصال کوتاههای نامتقارن قسمتی از قدرت قبلی خط منتقل می‌گردد. علاوه برکاهش ظرفیت انتقال قدرت، جریانهای زیاد اتصال کوتاه می‌تواند به وسائل و تجهیزات سیستم آسیب برساند و لذا محل‌های اتصال کوتاه شده در اسرع وقت باید از سیستم قدرت جدا شوند.
     
    بنابر این مطالعه سیستم قدرت در شرایط اتصال کوتاه برای حفاظت سیستم و تعیین مقادیر نامی کلیدهای قدرت در رله‌ها و وسایل حفاظتی و برق گیر‌ها کاملا ضروری می‌باشد. بسیاری از اتصال کوتاه‌ها موقتی بود و بخودی خود برطرف می‌گردند. بهمین منظور در عمل در بعضی نقاط سیستم از کلیدهای وصل مجدد استفاده می‌گردد. این کلید‌ها پس از وقوع اتصال کوتاه یک یا دوبار و یا بیشتر وصل می‌شوند تا از برطرف شدن اتصال کوتاه مطمئن شونداگر پس از یک، دو یا چند باروصل مجدد هنوز اتصال کوتاه برقرار باشد کلید به طور دائمی بازخواهند ماند. زمان کلی عمل این کلید‌ها ممکن است تا یک ثانیه نیز بطول انجامد. اتصال کوتاه متقارن باعث می‌شود تا ظرفیت انتقال توان یک خط به سرعت صفر برسد، اتصال کوتاههای دوفاز باهم و زمین تکفاز بازمین باعث از کارافتادن خط خواهد شد. اتصال کوتاههایی که در سیستم روی می‌دهند نه تن‌ها باعث قطع کامل شارژ انرژی، باعث افزایش انرژی در بخشهایی از سیستم می‌شوند. بلکه دامنه خودآن‌ها ممکن است به مراتب بیشتر از جریان نامی ژنراتور‌ها و ترانسفورماتورهای سیستم باشد. که تداوم شارژ چنین جریانهایی باعث بالارفتن دمای تجهیزات و آسیب رساندن به سیستم قدرت وتجهیزات و ژنراتور‌ها می‌باشد.
     
    ج) حالتهای گذرای کند (پایداری در شرایط گذرا) یک اتصال کوتاه باعث فروپاشی ولتاژهای باس سیستم است. با کاهش ناگهانی ولتاژهای ژنراتور توان خروجی آن بی آن نیز به سرعت کاهش می‌یابد. چون در لحظاتی پیش از آنکه کنترل کننده‌های مکانیکی توربین وارد عمل شوند. توان ورودی به ژنراتور ثابت میماند. در نتیجه هر کدام از ژنراتور‌ها در معرض یک گشتاور شتاب دهنده واقع می‌شوند که در صورت تداوم میتواند به خطرناک‌ترین حالتهای گذاری یک سیستم قدرت یعنی نوسانات مکانیکی روتور ماشین سنکرون منجر می‌شود (SSR) که چنین اتفاقی باعث خاموشی بخشی از سیستم قدرت یا تمامی آن می‌شود.
    نوشته شده در جمعه دوازدهم آبان ۱۳۹۶ ساعت 20:33 توسط : مجتبی صفابخش | دسته : تجهیزات پست های قدرت
  •    []


    • « مطالب قديمي‌تر مطالب جديدتر »