روغنهای آسکارل (PCB) بدلیل قدرت عایق کنندگی بالا، قدرت خنک کنندگی، نقطه اشتعال بالا، ویسکوزیته پایین وعدم صمغ شوندگی و نیز عدم ایجاد گازهای اشتعال زا به عنوان افزودنی هایی درروغن ویژه تجهیزات الکتریکی نظیرترانسفورماتورها و خازن ها و نیزماشین آلات هیدرولیکی و بسیاری دیگر از دستگاهها کاربرد دارند. روغنهای آسکارل(PCBs) 209ماده را دربرمیگیرند .
اگرچه ثبات و پایداری این روغنها اهمیت زیادی را از نظر اقتصادی و تجاری دربردارد ولی مشکلات زیست محیطی فراوانی را نیز باعث شده است که این روغنها را به یکی از آلاینده های اصلی محیط زیست تبدیل نموده است . این مواد به هر دو صورت خالص و مخلوط با سایر مواد، سمی وجود دارند و ب ه دلیل ماندگاری در بافتهای زنده حتی در تراکمهای کم اثرات مزمنی را بر سلامت موج ودات ایجاد می کنند. البته همه انواع آن اثر مشابهی را روی بدن ندارند . برای مثال بعضی بصورت هورمون یا آنزیم عمل میکنند و بعضی درسیستم عصبی و ایمنی ایجاد اختلال میکنند . از دیگر عوارض ناشی ازاین مواد ایجاد انواع سرطانهای ریه، مثانه، مغز، پوست، سینه، پروستات، پانکراس و دسنگاه گوارش میباشد.
نظر به آثار سوء PCBs بر سلامت انسان و محیط زیست تمامی افرادی که دخیل در نگهداری ، انبارش، جابجایی، تمیزکاری و بسته بندی این مواد و تجهیزات آلوده به آنها هستند ضروریست با آموزش های لازم از خطرات این نوع مواد آگاهی یابند:
-ادامه استفاده از کلیه تجهیزات حاوی PCBs و اقدام به تعمیر آنها درصورت نشت این مواد و ایجاد آلودگی زیست محیطی ممنوع میباشد.
-افراد در ارتباط با PCBs ضروریست به دستکش، لباس یکسره غیرقابل نفوذ، کفش غیرقابل نفوذ و ماسک جهت جلوگیری از هرگونه تماس و استنشاق این روغنها باید مجهز باشند.
- از جمله امر لازم جهت کاهش خطر آلودگی محیط به PCBs در صورت نشت آن از تجهیزات حاوی آن نصب علائم هشداردهنده بر روی تجهیزات مربوطه، سرکشی و گزارش گیری دوره ای و مرتب از وضعیت تجهیزات مربوطه تا پیش از انتقال آنها به انبارها، در صورت ریخته شدن PCBs بر روی خاک از ورود آن به سیستم فاضلاب بایستی جلوگیری شود.
- تجهیزات حاوی PCBs در صورت نشت و نیز تجهیزات و لباسهای آلوده به آنها که ازجمله پسماندهای خطرناک محسوب میشوند لازم است بعد از رعایت اصول صحیح بسته بندی و حمل و نقل ایمن به انبارهای ویژ ه نگهداری ا ین مواد منتقل شوند.
نکات مهم در بسته بندی:
- به منظور جمع آوری و حمل و نقل PCBs می بایست به بشکه های استاندارد UN با پوشش داخلی مخصوص پمپاژ شوند.
- در صورت عدم استفاده از پمپ در مواردی که امکان تخلیه از شیرهای مخصوص وجود دارد این شیرها بعد ازتخلیه می بایست کاملاسفت بسته شده و اصطلاحاً آببندی شوند.
- در خازنهای مستعمل در صورتیکه نشت روغن وجود نداشته باشد نیازی به تخلیه روغنها نیست.
- پمپ تخلیه PCBs که به پمپ های سانتریوفوژی معروف هستند ونیز تجهیزات آلوده به آنها، نباید برای موارد معمولی دیگر استفاده شوند . مسیرهای عبوری PCBs در این پمپ ها باید از فولاد ضدزنگ و شلنگ مربوطه از فلزات قابل انعطاف، تترافلئورواتیلن و یا پلیمرهای سیلیکونی باشد. تمامی وسایل استفاده شده بایدردرون سینی های ویژه (ظروف جدا)نگهداری شوند.
- به منظور شناسایی این نوع پسماندها در سیستم مدیریت پسماندها باید برروی بشکه های محتوی آنها برچسب خاصی مشتمل بر کلیه مشخصات از جمله شماره شناسایی ، نوع ماده و درجه سمیت ونیز بر چسب مواد آلوده کننده دریایی (9IMO Class International Maritime organization) الصاق گردد.
- بسته بندی لباسها و قطعات کوچک آلوده به PCBs در کیسه های پلاستیکی غیرقابل نفوذ بزرگ باید صورت گیرد. در ساختمانهای چند منظوره محل انبارش بایستی درون یکاتاق اختصاصی و یا دربخشی که زیاد مورد استفاده نباشد قرار داشته باشد.
انبارش پسماندهای حاوی ویا آلوده به:PCBs
- محفظه ها یا کانتینرهای خارج از ساختمان که به انبارش این مواد اختصاص داده می شود باید درون یک محوطه محصور قابل قفل شدن نگهداری شوند.
(مناطق، اتاقکها یا ساختمانهای جداگانه ای برای انبارش در نظر گرفته شود،مگر اینکه جواز خاصی برای انبارش مختلط آن ها اخذ گردیده باشد)
- انبارش چنین پسماندهایی نباید در نزدیکی مکانهای حساس نظیر بیمارستانها،مدارس،مناطق مسکونی،تاًسیسات تهیه مواد غذایی،محل نگهداری و فرآوری غذای حیوانات و زمینهای کشاورزی صورت گیرد . اتاقکها،ساختمانها وکانتینرهای مورداستفاده برای انبارش باید در شرایط دمای پایین، سقفها و دیواره های انعکاسی و مکانهای سایه دارباشد.
- ساختمانها یا کانتینرهای اختصاص داده شده به انبارش این نوع پسماندها باید در شرایط مناسبی قرار داشته باشند واز جنس پلاستیکسخت یا فلز ساخته شده با شند نه ازجنس چوب،گچ ویا سایر مواد عایقی.
- سقف ساختمانها و کانتینرهای اختصاص داده شده به انبارش و زمینهای اطراف آن بایستی به گونه ای شیب داده شود که امکان تخلیه پسماندها از محل فراهم شود.
- ساختمانها یا کانتینرها باید روی آسفالت ، بتن یا ورق های پلاستیکی محکم قرار گیرند(مثلا پلاستیک 6میلیمتری)
- کف مکانهای انبارش در ساختمانها باید از جنس بتن یا ورق محکم پلاستیک )مثلا پلاستیک 6میلیمتری( ساخته شود. کفهای بتنی باید با یکاپوکسی با دوام روکش شود.
- مکانهای انبارش باید به سیستم هشدار آتش سوزی مجهز باشد.
- روغنهای مایع باید در بشکه های استاندارد وغیر قابل نفوذ UN بسته بندی و نگهداری شوند.
- کلیه شیرهای تخلیه بایدمسدود شوند بطوریکه امکان تخلیه PCBs از آن محل ها حتی در مواقع خطر مانند زلزله وجود نداشته باشد.
- خاک های آلوده باید در بشکه، سطل و یا ظروف مناسب مشابه جمع اوری ونگهداری شود.
- سیستم مستند سازی مناسبی جهت ورود و یا خروج مواد د باید اعمال شود.
- بازرسی های مرتب دوره ای جهت کنترل نشتی و یا هر مساله دیگری باید صورت گیرد.
- انبارPCBs باید ازمحل انبارش سایرمواد شیمیایی جدا باشد . درصورت انبار مواد قابل اشتعال درهمان مکان لازم است محل انبارش پسماندهای حاوی و یا آلوده به PCBs توسط دیوارجداکننده ضد آتش انبار مواد قابل اشتعال جداگردد.
- کلیه شبکه ها، ترانس ها و کلیه قطعات در محل انبار باید در حالت پایدارباشند و از معرض عوامل آتش زا دورباشند.
- مکان جهت انبارPCBs و اشیاء آلوده به آن میباشد.
- موارد زیر از جمله ملزومات انبارهای مذکور هستند: تابلوی مشخص کننده انبار پسماندهای خطرناک، کف بتنی پوشیده شده با رنگ اپوکسی )دارای استحکام کافی، بدون ترک (، محل نگهداری کمک های اولیه، محل تعویض لباس، محل شستشو(مخصوصاً چشم) ،سینی های فلزی بزرگ، سیستم تهویه )دارای ورودی و خروجی دردمای بالای: در دمای بالای 13 درجه سانتیگراد بخارات آن موجب تحریک چشم و ششها می شود، مواد جاذب،پالت جهت بسته بندی و چینش).
نحوةچینش بشکه ها
- در صورتیکه بشکه ها استاندارد داشته باشند جهت حمل و نقل آسان می توان آنها را روی هم چید.
- بشکه ها می بایست بر روی پالت قرار داده شون، پالت سنگین تر در زیر قرار می گیرد.
- چنین شبکه هایی ممکن است در داخل قفسه هایی انجام شود . به هر حال پایداری محل قرارگیری و عدم تکان خوردن از اهم نکات می باشد . ارتفاع این نوع چینش نباید از 6 متر بیشتر باشد.
(توجه: پیشنهاد می شود بشکه ها فقط در یکردیف چیده شوند مگر اینکه از استحکام بشکه ها و نیز پایداری چینش اطمینان حاصل شود).
- همه وسایل به جز شبکه ها در سینی های خاص بسته بندی و بر روی پالت قرار گیرند، به غیر از آنهایی که قابلیت حمل بوسیله جرثقیل را دارند.
- تمامی ظروف حاویPCBs بر روی پالت قرار گیرند.
- بشکه های قرار گرفته بر روی پالت ها می بایست با تسمه بسته شده و مهار شوند.
آتشنشانی درمحل های نگهداری PCBs
- دستورالعمل مقابله با آتش سوزی و پشتیبانی های لازم دیگر می بایست تهیه و درمحل انبار، دفتر کار و واحدآتش نشانی نگهداری شود.
- هر انبار بزرگی می باید مجهز به یکسیستم اتوماتیک آتش نشانی باشد.
- آتش سوزی های بزرگ که در آنها از آب استفاده می شود می تواند با پخش و نشت آب به محیط موجب آلودگی و گسترش آن شود ازاین رو باید بعد ازآتش سوزی ت ا حد امکان آب موجود در محیط را جمع آوری نمود یا مواد شیمیایی خشک استفاده کرد.
- ازآنجا که درآتش سوزی ازاحتراقPCBs،دی اکسین ها که مواد سمی مهلکی هستند تولیدمیشود لذا استفاده ازماسک ضروری است