آموزش و پژوهش علوم صنعت برق

تاریخچه پیدایش باسداکت:
🔴در سال ۱۹۲۰ میلادی یعنی حدود 96 سال پیش در آمریکا، اولین ایده پیدایش باسداکت بوجود آمد. در این سال شرکت جنرال موتورز با توسعه واحدهای مختلف تولیدی خود با مشکل بزرگی دست به گریبان بود ، تعدد تجهیزات برقی عموما با آمپراژهای بالا و لزوم جابجایی آنها و همچنین ازدحام کابلهایی که وظیفه انتقال انرژی از تابلو های توزیع برق تا دستگاهها را برعهده داشتند، همه و همه باعث گردید این مشکل با شرکت جنرال الکتریک مطرح گردد و این شرکت پس از طراحی ها و تئوری های مختلفی که بررسی نمود برای اولین بار باسداکت هوا عایق را با بدنه فلزی طراحی و به شرکت جنرال موتورز ارائه نمود.

باسداکت فشارضعیف

با ورودباسداکت و جایگزینی این سیستم بجای سیستم کابل، حجم زیادی از کابلهای برق بعلاوه سینی های حامل کابلها، نردبان کابلها یا همان لدرها و همچنین تعداد زیادی از تابلوهای توزیع برق حذف گردیدند و بجای آنها، کانالهای پیش ساخته مدولار با قابلیت جابجایی آسان و سریع و توانایی انتقال و توزیع برق در ظرفیتهای بالاتر جایگزین شدند.
✅پس از شرکت جنرال الکتریک، به مرور زمان شرکتهای بزرگ و مطرح دیگری همچون
 - وستتینگهاوس (Westinghouse)
- تله مکانیک (Telemechanique)
- نرمابار (Normabarr) و سیم الکترو (Simelectro) فرانسه
اقدام به ساخت باسداکت نمودند.

اتصال باسداکت به ثانویه ترانس توزیع

باسداکت بدنه فلزی MEB
از این باسداکت برای ارتباط بین ترانس و تابلو استفاده شده و جایگزین کابل ولتاژ متوسط و سینی کابل است.

سبز: باسداکت بدنه فلزی MEB (در سمت فشار ضعیف)
آبی: جعبه کابل Cable Box (در سمت فشار قوی)

✅ باسداکت بدنه فلزی
MEB: Metal Enclosed Busduct
🔺این نوع باسداکت از ولتاژ 3 الی 33 کیلوولت و آمپراژ 1250 الی 6000 آمپر ساخته می شود. هادی ها مسی و یا آلومینیومی بدون عایق و یا با عایق اپوکسی و بدنه آلومینیومی و یا فولادی و درجه حفاظت باسداکت تا IP55 می باشد.

✅ مهمترین کاربردهای باسداکت در صنعت برق:
1- استفاده از سیستم باسداکت بجای سیستم  کابل، سینی کابل، نردبان کابل و تابلو های توزیع ورودی برق در صنایع و کارخانجات جهت برقرسانی به دستگاههای مختلف برقی تکفاز و سه فاز:
در این کاربرد ، باسداکتها جای کابلها ، سینی کابلها و نردبان کابلها را می گیرند و جعبه های انشعابی که بر روی بدنه باسداکت ، در فواصل معین تعبیه می شود، جای تابلوهای توزیع ورودی برق را می گیرد.
 در این حالت، در فضای اشغال شده توسط سینی کابل ها و کابل ها و زمان و سرعت طراحی، نصب و راه اندازی صرفه جویی قابل توجهی انجام میگردد و مزایای بیشتری از جمله عدم آتش سوزی، عبور آمپراژهای بالاتر، سهولت جابجایی دستگاه بدون محدودیت و امکان آسان توسعه آینده سیستم برقرسانی نصیب صنعتگر خواهد گردید؛ همچنین جهت روشنایی کارخانجات ، مراکز تجاری و پارکینگها نیز از باسداکت های روشنایی استفاده می گردد.

2- استفاده از سیستم باسداکت بجای سیستم کابل و سینی کابل در پستهای توزیع برق حد فاصل تابلوی اصلی توزیع برق و ترانسفورماتور:
در این کاربرد، باسداکتها جای کابلهای تک رشته PVC  زمینی را می گیرند و اتصال ترانس به تابلو را در کمترین زمان ممکن و با سرعت طراحی، نصب و راه اندازی بالا برقرار میکنند. در این حالت، از حجم زیاد کابلها بشدت کاسته شده و دیگر نیازی به عبور کابلها از ترانشه و یا احداث نیم طبقه عبور کابلها نخواهد بود و باسداکت از طریق هوایی اتصال ترانس به تابلو را در سطوح فشار ضعیف و قوی برقرار می کند.

تفاوت اتصال ترانس توزیع به باس داکت و کابل

3- استفاده از سیستم باسداکت بجای سیستم کابل، سینی کابل و تابلوهای توزیع ورودی برق در رایزر برقرسان ساختمانهای بلند و نیمه بلند:
در این کاربرد، باسداکتهای انتقال و توزیع برق به جای کابلهای برقرسان در رایزر ساختمان بصورت عمودی نصب می شوند و در طبقات توسط جعبه های انشعاب برق نصب شده بر روی باسداکتها، برق مورد نیاز آن طبقه تحویل کابلهای برق رسانی خواهد شد که وظیفه انتقال برق را تا تابلوی توزیع برق واحدها دارند. در مسیر تابلوی اصلی توزیع برق ساختمان تا رایزر برقرسان هم باسداکتهای انتقالی که بصورت افقی نصب می شوند، می توانند جای کابلها و سینی کابلها را بگیرند.

4- استفاده از سیستم باسداکت روشنایی بجای سیستم کابل، سینی کابل در سقف های مراکز تجاری و کارخانجات:
در فضاهایی که تاسیسات الکتریکال می بایست در سقف های اکسپوز نصب گردند استفاده از باسداکت های روشنایی دکوراتیو باعث زیبایی هرچه بیشتر سقف ها خواهد شد و از حجم سینی کابل ها و کابل های عبوری نیز کاسته خواهد شد .
همچنین در نگهداری سیستم روشنایی مانند تعویض و افزایش تعداد لامپ ها عملیات به مراتب راحتتر از سیستم سنتی انجام خواهد شد.

باسداکت روشنائی و قدرت

اتصال باسداکت 4000 آمپر به ترانس

اتصال باسداکت 4000 آمپر به تابلو

اتصال ترانس توزیع به تابلو از طریق باس داکت

✅ مزایای سیستم باسداکت:
-ظرفیت عبور جریان
-ابعاد و وزن
-عایق و عمر بالای سیستم
- قابلیت تحمل ضربه
- سرعت و سهولت طراحی
 -سرعت و سهولت نصب و راه اندازی
- انشعاب پذیری پیش ساخته و مدولار بودن
- قابلیت بازیابی
-سهولت تعمیر و نگهداری

اتصال ثانویه ترانس توزیع به تابلو از طریق باس داکت

اتصال باسداکت به فشارضعیف ترانس توزیع

اتصال ترانس خشک به تابلو از طریق باس داکت

پرونده: باسداکت ترانسفورماتور
در این پرونده سه نوع باسداکت ویژه ترانسفورماتور مورد بررسی قرار گرفت:

• 1- باسداکت فاز مجزا یا IPB (ولتاژ 10 تا 36 کیلوولت و جریان 1 تا 52 کیلوآمپر)

🔺 کاربرد: انتقال انرژی الکتریکی از ژنراتور به ترانسفورماتورهای اصلی و یونیت نیروگاهی

• 2-باسداکت بدنه فلزی یا MEB (ولتاژ 3 تا 36 کیلوولت و جریان 1500 تا 6000 آمپر)

🔺 کاربرد: انتقال انرژی الکتریکی از ترانسفورماتورهای توزیع و ترانسهای ویژه صنایع

• 3-باسداکت توزیع (ولتاژ 400ولت و جریان 630 تا 5000 آمپر)

🔺کاربرد: اتصال ثانویه ترانس توزیع به تابلو