آموزش و پژوهش علوم صنعت برق

رله های مورد استفاده در ترانسهای هرمتیک وله ای

🔴 رله محافظ هرمتیک
🔵 رله چند کاره یا ترکیبی (که با نامهای دیگر چون DGPT2 و DMCR نیز شناخته می شود)

تجهیزات حفاظتی ترانسفورماتورهای توزیع هرمتیک وله ای (بترتیب از راست به چپ):
رله چندکاره یا ترکیبی (DGPT2)
شیر فشار شکن
ترمومتر روغن

رله های مورد استفاده در ترانسفورماتور هرمتیک گازی

🔴⚫️ ترمومترهای روغن و سیم پیچی
✅ فشارسنج (جهت اندازه گیری فشار گاز بالای روغن)
🔵 سطح سنج روغن
🌕 رله فشار ناگهانی (Sudden Pressure Relay)
🔶 شیر فشار شکن

همانطور که در عکس نیز ملاحظه می کنید. رله فشار شکن (فلش نارنجی🔶) با رله فشار ناگهانی یا Sudden Pressure Relay (فلش زرد🌕) کاملا متفاوت است. تفاوت این دو رله در روزهای آتی بیان خواهد شد.

🌡ترمومتر روغن و سیم پیچ ترانسفورماتور قبلا بطور مفصل در کانال توضیح داده شده است. برای مطالعه این مطالب، لطفا روی لینک http://engelectrical.blogfa.com/post/80 کلیک کنید.

⚡️ تجهیزات حفاظتی ترانسفورماتور:
1️⃣ شیر فشار شکن:
شیر یا رله فشار شکن Pressure Reliefe Device در صورت افزایش فشار داخل مخزن (بسته به طراحی و بین 0.3bar تا 0.7bar) عمل کرده و با خارج نمودن روغن از ترانسفورماتور مانع از انفجار💥 یا تغییر شکل مخزن می شود. شیرفشارشکن بر دوقسم است:
- بدون کنتاکت
- همراه با کنتاکت (که در صورت عملکرد فرمان تریپ برای ترانس صادر می شود)
از این رله در همه ترانسفورماتورهای قدرت و بسیاری از ترانسهای توزیع چه هرمتیک و چه با منبع انبساط استفاده می شود.

انواع فشار شکن ترانسفورماتور

اجزاء شیر فشار شکن ترانس

محل نصب شیر فشار شکن اغلب برروی درپوش ترانس است. در ترانسهای هرمتیک گازی این رله برروی دیواره مخزن نصب می شود.

فیلم: نحوه عملکرد رله فشار شکن ترانسفورماتور

🔴 افزایش و کاهش حجم روغن ترانسفورماتور براثر بارگیری یا تغییرات دمای محیط🌡 باید به گونه ای در یک ترانسفورماتور جبران شود:
✅ در ترانسفورماتورهای معمولی این افزایش حجم از طریق منبع انبساط جبران میشود که خود منبع انبساط از طریق محفظه رطوبت گیر به هوای محیط راه دارد.
✅ در ترانسفورماتورهای بزرگ در منبع انبساط از ایربگ استفاده می شود که ارتباط بین روغن و هوا قطع شود (جهت ممانعت از ورود  اکسیژن و رطوبت به داخل ترانس) ولی خود هوای داخل ایربگ از طریق محفظه رطوبت گیر با محیط اطراف در ارتباط است.
✅ در ترانسهای هرمتیک انبساط و انقباض روغن یا از طریق خود رادیاتورها (هرمتیک وله ای) جبران شده و یا از طریق بالشتگ گازی (هرمتیک گازی)

رله محافظ هرمتیک در ترانسفورماتورهای هرمتیک

رله چندکاره یا DGPT2

🔴 این رله که مخصوص ترانسفورماتورهای هرمتیک می باشد. در حالتهای ذیل عمل می کند:
1) تجمع گاز
2) کاهش سطح روغن
3) افزایش فشار مخزن
4) افزایش دمای روغن (آلارم و تریپ)
🌡DGPT2: Discharge of Gases + Pressure + Themperature (2

اجزاء رله DGPT2

در ژوئیه ۱۹۹۹، شركت ABB، یك ترانسفور ماتور فشار قوی خشك به نام “Dryformer “ ساخته است كه نیازی به روغن جهت خنك شدن بار به عنوان دی الكتریك ندارد.در این ترانسفورماتور به جای استفاده از هادیهای مسی با عایق كاغذی از كابل پلیمری خشك با هادی سیلندری استفاده می شود.
تكنولوژی كابل استفاده شده در این ترانسفورماتور قبلاً در ساخت یك ژنراتور فشار قوی به نام "Power Former"در شركتABB به كار گرفته شده است. نخستین نمونه از این ترانسفورماتور اكنون در نیروگاه هیدروالكترولیك “Lotte fors” واقع در مركز سوئد نصب شده كه انتظار می رود به دلیل نیاز روزافزون صنعت به ترانسفورماتور هایی كه ازایمنی بیشتری برخوردار باشند و با محیط زیست نیز سازگاری بیشتری داشته باشند، با استقبال فراوانی روبرو گردد.
ایده ساخت ترانسفورماتور فاقد روغن در اواسط دهه ۹۰ مطرح شد. بررسی، طراحی و ساخت اینترانسفورماتور از بهار سال ۱۹۹۶ در شركت ABB شروع شد. ABB در این پروژه از همكاری چند شركت خدماتی برق از جمله Birka Kraft و Stora Enso نیز بر خوردار بوده است.

● تكنولوژی

ساخت ترانسفورماتور فشار قوی فاقد روغن در طول عمر یكصد ساله ترانسفورماتورها، یك انقلاب محسوب می شود. ایده استفاده از كابل با عایق پلیمر پلی اتیلن (XLPE) به جای هادیهای مسی دارای عایق كاغذی از ذهن یك محقق ABB در سوئد به نام پرفسور “Mats lijon” تراوش كرده است.
تكنولوژی استفاده از كابل به جای هادیهای مسی دارای عایق كاغذی، نخستین بار در سال ۱۹۹۸ در یك ژنراتور فشار قوی به نام “ Power Former” ساخت ABB به كار گرفته شد. در این ژنراتور بر خلاف سابق كه از هادیهای شمشی ( مستطیلی ) در سیم پیچی استاتور استفاده می شد، از هادیهای گرد استفاده شده است.
همانطور كه از معادلات ماكسول استنباط می شود، هادیهای سیلندری ، توزیع میدان الكتریكی متقارنی دارند. بر این اساس ژنراتوری می توان ساخت كه برق را با سطح ولتاژ شبكه تولید كند بطوریكه نیاز به ترانسفورماتور افزاینده نباشد. در نتیجه این كار، تلفات الكتریكی به میزان ۳۰ در صد كاهشمی یابد.
در یك كابل پلیمری فشار قوی، میدان الكتریكی در داخل كابل باقی می ماند و سطح كابل دارای پتانسیل زمینمی باشد.در عین حال میدان مغناطیسی لازم برای كار ترانسفورماتور تحت تاثیر عایق كابل قرار نمی گیرد.در یك ترانسفورماتور خشك، استفاده از تكنولوژی كابل، امكانات تازه ای برای بهینه كردن طراحی میدان های الكتریكی و مغناطیسی، نیروهای مكانیكی و تنش های گرمایی فراهم كرده است.
در فرایند تحقیقات و ساخت ترانسفورماتور خشك در ABB، در مرحله نخست یك ترانسفورماتور آزمایشی تكفاز با ظرفیت ۱۰ مگا ولت آمپر طراحی و ساخته شد و در Ludivica در سوئد آزمایش گردید. “ Dry former” اكنون در سطح ولتاژ های از ۳۶ تا ۱۴۵ كیلو ولت و ظرفیت تا ۱۵۰ مگا ولت آمپر موجود است.

این نوع از ترانسفورماتورها به گونه­ای هستند که سیم پیچ­های آن در دی­الکتریک مایع غوطه­ور نمی­باشند، بلکه از مواد جامد جهت این امر استفاده می شود. از این نوع ترانسفورماتورها در بدترین شرایط محیطی، آب و هوایی و آتش سوزی بهره برداری می شود، لذا ایمن ترین و قابل اطمینان ترین نوع ترانسفورماتور توزیع می باشد، قسمت های مختلف آن با توجه به شکل عبارتند از :

1. ترمینال فشار ضعیف
2. ترمینال فشار قوی
3. بوبین فشار ضعیف
4. بوبین فشار قوی
5. لینک تپ چنجر غیر قابل تغییر تحت پتانسیل
6. هسته
7. فریم هسته
8. چرخهای دو جهته
9. ترمینال زمین
10. قلابهای حمل
11. پلاک مشخصات
12. جعبه مدار کمکی

در ترانسفورماتور خشک کلید تنظیم ولتاژ برروی بدنه ترانس خشک (فشار قوی) قرار دارد.

کاربرد ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی
ترانسفورماتورهای خشک رزینی در مکان هایی که ترانسفورماتورهای روغنی مشکل آفرین هستند می توانند مورد استفاده قرار گیرند، برخی از این مکان ها عبارتند از:
·         ساختمانهای بلند و برجهای مسکونی تجاری
·         کاربردهای مختلف صنعتی، معادن، صنایع پتروشیمی، صنایع مختلف نفتی (سکوهای نفتی)
·         فرودگاه ها، راه آهن ها، کشتی ها
·         نیروگاه ها، پست های توزیع سیار (موبیل)، کمپکت و پکیج
لازم به ذکر است قابلیت نصب ترانسفورماتورهای نوع خشک در نزدیکی مصرف کنندگان، امکان استفاده از طرح های جدید تاسیسات الکتریکی را برای کاهش تلفات، هزینه کابل ها و تجهیزات جانبی فراهم ساخته است، همچنین با توجه به محل نصب و شرایط محیطی، ترانسفورماتورهای خشک رزینی می توانند در داخل محفظه فلزی نصب گردند. این محفظه برای جلوگیری از خطرات احتمالی، نفوذ آب، جلوگیری از ورود اشیاء خارجی و حفاظت در برابر ضربات ناگهانی استفاده می­شود.

دسته بندی ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی براساس کلاس محیطی
دسته بندی ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی براساس محیطی و شرایط محل نصب عبارتند از:
E₀: قابل نصب در محیط داخلی یا Indoor، در محیط خشک و بدون آلودگی.
E₁: قابل نصب در محیط با آلودگی کم و با امکان تقطیر روی ترانسفورماتور.
E₂: قابل نصب در محیط با آلودگی بالا و تقطیر مکرر و یا هردوی آنها.
 
تفکیک ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی بر اساس کلاس آب و هوایی
تفکیک ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی بر اساس کلاس آب و هوایی به این شرح می باشد:
C₁: ترانسفورماتور برای کارکرد در دمای محیط تا -5 درجه سانتیگراد مناسب است و ممکن است در خلال انبارش و حمل در معرض دمای  -25 درجه سانتیگراد قرار گیرد.
C₂: ترانسفورماتور برای کارکرد، انبارش و حمل و نقل در دمای محیط تا -25 مناسب می­باشد.

تقسیم بندی ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی از نظر مقاومت در برابر آتش سوزی
طبقه بندی ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی از نظر مقاومت در برابر آتش سوزی شامل کلاس های:
F₀: در این کلاس در محیط نصب ترانسفورماتور ریسک آتش­سوزی وجود ندارد و تمهیدات خاصی برای مهار آتش سوزی اعمال نمی­گردد.
F₁: محیط نصب ترانسفورماتور در معرض خطر آتش سوزی قرار دارد و تمهیدات خاصی جهت جلوگیری از اشتعال ترانسفورماتور صورت می گیرد.
در جدول زیر مشخصات فنی ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی ساخت کارخانه ایران ترانسفو شامل اطلاعاتی همچون گروه برداری، درصد امپدانس اتصال کوتاه، تلفات بی باری، تلفات بارداری برحسب قدرت ترانسفورماتور آورده شده است.
مشخصات عمومی ترانسفورماتورهای خشک رزینی 20/0.4KV شرکت ایران ترانسفو با سیم پیچی آلومینیومی
 
دسته بندی ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی براساس کلاس محیطی
دسته بندی ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی براساس محیطی و شرایط محل نصب عبارتند از:
E₀: قابل نصب در محیط داخلی یا Indoor، در محیط خشک و بدون آلودگی.
E₁: قابل نصب در محیط با آلودگی کم و با امکان تقطیر روی ترانسفورماتور.
E₂: قابل نصب در محیط با آلودگی بالا و تقطیر مکرر و یا هردوی آنها.
 
تفکیک ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی بر اساس کلاس آب و هوایی
تفکیک ترانسفورماتورهای توزیع خشک رزینی بر اساس کلاس آب و هوایی به این شرح می باشد:
C₁: ترانسفورماتور برای کارکرد در دمای محیط تا -5 درجه سانتیگراد مناسب است و ممکن است در خلال انبارش و حمل در معرض دمای  -25 درجه سانتیگراد قرار گیرد.
C₂: ترانسفورماتور برای کارکرد، انبارش و حمل و نقل در دمای محیط تا -25 مناسب می­باشد.

ترانسفورماتورهای توزیع و انواع  آن

ترانسفورماتورهای توزیع یکی از تجهیزات با اهمیت شبکه های توزیع نیروی برق می باشد که در پست های توزیع 33, 20, 11KV بمنظور کاهش سطح ولتاژ و رساندن آن به میزان قابل استفاده توسط مصرف کنندگان مورد استفاده  قرار می گیرد.

انواع ترانسفورماتورهای توزیع
ترانسفورماتورهای توزیع با توجه به مکانیزم عملکرد، ساختمان و مواد تشکیل دهنده به چند نوع تقسیم بندی می شوند:
الف) دسته بندی ترانسفورماتورها از لحاظ نوع ماده عایقی و خنک کنندگی

1. ترانسفورماتورهای روغنی
این نوع از ترانسفورماتورها از لحاظ طراحی مخزن و چگونگی ارتباط با هوای محیط اطراف به دو دسته تقسیم می شوند:

1.1. ترانسفورماتورهای روغنی با منبع انبساط (کنسرواتوری)

طراحی این نوع از ترانسفورماتورهای توزیع به گونه ای است که سیستم روغن با هوای بیرون، از طریق محفظه رطوبتگیر بوده و انبساط و انقباض روغن مخزن در منبع انبساط یا کنسرواتور جبران می شود.

1.2. ترانسفورماتورهای هرمتیک

ساختمان این نوع از ترانسفورماتورها به نحوی است که روغن با هوای بیرون هیچگونه ارتباطی نداشته و تغییر در حجم روغن در اثر تغییرات دما به دو روش جبران می گردد:

- جبران افزایش حجم روغن بواسطه قابلیت ارتجاعی مخزن با دیواره کنگره ای (وله ای)

- استفاده از مخزن رادیاتوری با دیواره های صلب که بخشی از فضای بالای مخزن آن با گازی بی اثر مانند نیتروژن پر شده و تغییر حجم و فشار این گاز سبب جبران تغییر حجم روغن ترانسفورماتور می شوند

ترانسفورماتور هرمتيك

ترانسفورماتور توزیع هرمتیک وله ای

✅ در این نوع از ترانسفورماتورها از خاصیت ارتجاعی پره‌های خنک‌کننده (وله‌ها)، برای جبران تغییرات حجم روغن استفاده شده است، به طوری که در اثر افزایش حجم روغن، پره ها باز و در اثر کاهش حجم روغن پره‌ها فشرده می‌شوند. نوسانات بار و فشار در طی عمر ترانسفورماتورهای مذکور، پره‌ها را در معرض پدیده خستگی قرار می‌دهد. لذا طراحی این ترانسفورماتورها به گونه‌ای است که تنش‌های حاصله از حد تنش خستگی پره‌ها تجاوز ننماید. بکارگیری سیستم‌های پیشرفته جوشکاری و استفاده از روش‌های مناسب تولید از جمله شات بلاست نمودن مخزن تاثیر مهمی در افزایش عمر مخازن ترانسفورماتورهای مذکور دارد. این نوع ترانسفورماتورها کاملاً از روغن پر شده و در محدوده ظرفیت ترانسفورماتورهای توزیع ساخته می‌شوند.

ترانسفورماتور هرمتیک گازی:

اين نوع ترانسفورماتورها داراي سيستم نگهداري روغني هستند كه از تماس روغن عايق با اكسيژن و رطوبت كه عوامل اصلي فساد روغن و كاهش استقامت الكتريكي آن مي باشد جلوگيري مي كند.اين كار سبب بهبود شرايط بهره برداري شده در نتيجه نيازي به عمليات نگهداري در طول عمر ترانسفورماتور نخواهد بود. ترانسفورماتورهاي هرمتيك براي نصب در محيط هاي مرطوب، مواردي كه محدوديت عمليات نگهداري وجود دارد، ترانسفورماتورهاي با نصب هوايي و فضاهاي محدود مثل پست هاي كمپكت و پكيج بر انواع معمولي برتري دارند. ترانسفورماتورهاي هرمتيك سه فاز روغني توزيع بخش عمده محصولات توليد شده در گروه ايران ترانسفو را تشكيل داده كه محدوده  25 تا 5000 کیلو وات آمپر و حداكثر ولتاژ سيستم تا 36 کیلو وات را شامل مي شود.

در این نوع از ترانسفورماتور هرمتیک، از مخزن رادیاتوری با دیواره‌های صلب استفاده می شود که بخشی از فضای بالای مخزن آن با گازی بی‌اثر پر شده و تغییر حجم و فشار این گاز تغییر حجم روغن را جبران می‌کند محفظه گاز در این ترانسفورماتورها علاوه بر جلوگیری از ارتباط روغن با هوای محیط، نقش حجم الاستیک را ایفا می‌نماید. این گاز نباید تاثیری تخریبی بر روی روغن و سایر مواد عایقی و قسمت‌های داخلی ترانسفورماتور داشته باشد. گازی که معمولاً برای این منظور به کار می‌رود، گاز ازت (نیتروژن) و در برخی موارد هوای خشک است.

🔴 ترانسفورماتورهای هرمتیک گازی خود به 2 نوع تقسیم می شوند:

ترانسفورماتور هرمتیک گازی از نوع فشار گاز ثابت

✅ بسیاری از ترانسفورماتورهای مورد استفاده در صنعت نفت و گاز در ایران از نوع هرمتیک بوده که با توجه به دما🌡 و رطوبت💧 بالا در مناطق مورد استفاده انتخاب درستی بوده است.
ترانسفورماتورهای هرمتیک کوچک مورد استفاده در این صنعت از نوع هرمتیک وله ای و ترانسفورماتورهای گازی مورد استفاده اغلب از نوع جرم ثابت (نوع اول) است.

ترانسفورماتور هرمتیک گازی با هوای خشک

ترانسفورماتور هرمتیک گازی

دستورالعمل  تزریق گاز به ترانسفورماتورهای هرمتیک گازی

رله های مورد استفاده در ترانسفورماتور هرمتیک گازی

🔴⚫️ ترمومترهای روغن و سیم پیچی
✅ فشارسنج (جهت اندازه گیری فشار گاز بالای روغن)
🔵 سطح سنج روغن
🌕 رله فشار ناگهانی (Sudden Pressure Relay)
🔶 شیر فشار شکن

2. ترانسفورماتورهای خشک رزینی

این نوع ترانسفورماتورها فاقد روغن بوده و سیم پیچها رزین اندود شده و با ریخته گری و تزریق رزین محسور می شوند. مهمترین مزیت این ترانسفورماتورها حذف خطر آتش سوزی در اثر روغن میباشد.

ب) دسته بندی ترانسفورماتورها از لحاظ نوع عملکرد و نحوه استفاده

1. ترانسفورماتورهای توان که وظیفه انتقال انرژی الکتریکی با تغییر در سطح ولتاژ را بعهده دارند و اغلب به صورت نصب در فضای آزاد (Outdoor) و نصب زمینی یا داخل اتاق ترانسفورماتور در فضای بسته (Indoor) طراحی می شوند.

2. ترانسفورماتورهای زمین، که در واقع یک ترانسفورماتور جهت ایجاد مرکز ستاره (نقطه نول) در پست های انتقال بوده و فاقد سیم پیچ ثانویه جهت انتقال انرژی می باشد.

3. ترانسفورماتورهای زمین و کمکی که به اصطلاح بنام کمپکت نامیده می شوند و در واقع ترکیب و تلفیقی از یک ترانسفورماتور زمین با یک ترانسفورماتورتوزیع در یک دستگاه می باشد.

4. ترانسفورماتورهای ویژه توزیع که معمولا جهت تغذیه برق واحدهای صنعتی بکاربرده می شوند و از لحاظ مشخصات فنی خاص مورد نیاز مصرف کننده نظیر توان، ولتاژ، تعداد سیم پیچها، تعداد فاز، اتصالات، نوع بارگیری، شرایط محیطی و غیره به انواع مختلفی تقسیم می شوند که میتوان به برخی از آنها مانند ترانسفورماتورهای تکفاز، سه سیم پیچه، یکسوساز، کوره، دارای کلید تنظیم ولتاژ تحت بار، دارای سیستم خنک کننده اجباری، خروج بوشینگ ها از روی دیوارهها، دارای جعبه کابل و تجهیزات حفاظتی خاص که طراحی و تولید می گردند اشاره کرد.

ترانسفورماتور آتش گرفته در پست برق در لس آنجلس/ شنبه 17 تیر1396

دود حاصل از آتش سوزی ترانسفورماتور در پست برق در لس آنجلس/ 17 تیر 1396

اهواز ۱۳۴۰، مردم در حال تماشای کارگران در حال نصب پایه‌های چوبی برق

سیمبان_ترکمن_صحرا در قدیم/ارسالی ؛ نیازی از گنبد کاووس

💯وزیر نیرو درحاشیه مراسم اتمام فاز نخست آبگیری سدگلورد از خانواده شهیدعبدالله قربانی که برای انتقال قبر شهید خود به روستای رودبار جدید رضایت دادند،قدردانی کرد

در گرما و سرما ،کسانی هستند که در خط مقدم برای پایداری شبکه حضور دارند و صبرشان همچون بلندای روزهای تابستان/مانور تعمیراتی فیدر مالک اشتر بخش زرگرشهر بابل

نجات یک قلاده پلنگ گرفتار شده بر روی تیر فشار قوی در عباس آباد شاهرود

 تبلیغ حجاب با مثالی از برق
 «سیم برق حتی اگر یک رشته‌اش بیرون باشد باعث برق گرفتگی می‌شود، پس خواهرم .. ...»

آتش_سوزی در پست ۶۳/۲۰ ولت ۴۰ شهید در نساجی بابکان آمل

آتش_سوزی در پست ۶۳/۲۰ ولت ۴۰ شهید در نساجی بابکان آمل

چین پاندای ۱۰۰مگاواتی خود را افتتاح کرد.
چین برای نشان دادن التزام به توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و نو، یک مزرعه ۲۵۰ هکتاری انرژی خورشیدی را که به شکل یک پاندا است، افتتاح کرد.

عکس یادگاری دکتر روحانی با برقی ها

عکس یادگاری با خطر

رله دیستانس 

حفاظت تجهیزات و دستگاه هاي سیستم قدرت در مقابل عیوب و اتصالیها ، به وسیله کلید قدرت انجام می گیرد قبل از اینکه کلید قدرت بتواند باز شود ، سیم پیچی عمل کنندة آن باید تغذیه شود این تغذیه به وسیله رله هاي حفاظتی انجام می پذیرد . رله به دستگاهی گفته می شود که در اثر تغییر کمیت الکتریکی مانند ولت و جریان و یا کمیت فیزیکی مثل درجه حرارت و حرکت روغن  (در رله بوخهولس) تحریک شده و باعث به کار افتادن دستگاههاي دیگر و نهایتاً قطع مدار به وسیله کلید قدرت (در سیستم تولید و انتقال و توزیع) یا دژنکتور می گردد .

بنابراین به وسیله رله :

• محل وقوع عیب از شبکه جدا سازي شده باعث می شود که سایر قسمتهاي سالم شبکه همچنان به کار خودادامه دهند و پایداري وثبات شبکه به همان حالت قبلی محفوظ بماند.
• تجهیزات و دستگاهها در مقابل عیوب و اتصالی ها محافظت شده و میزان خسارات وارده به آنها محدود گردد .

کد ANSI رله دیستانس ۲۱ می‌باشد.

رله دیستانس از لحاظ کار مانند رله فوق جریان در برابر اتصال کوتاه می‌باشد و رله دیستانس بر پایه فاصله یا ناگذرایی رفتار می‌کند. یعنی رله دیستانس زمانی برش می‌کند که ناگذرایی خط از اندازه تنظیم شده کمتر باشد، اگر نه برش نمی‌کند و از سویی چون مقاومت مصرف‌کنندگان در حد تنظیم نیست از ناگذرایی (امپدانس) بهره گیرنده‌ها چشم پوشی شده ودر زمان هم رسی کوتاه برابر با پیوند Z=U/ I ناگذرایی کم می‌شود چون گردش بسیار می‌گردد و هر چه این ناگذرایی به رله نزدیکتر شود رله زودتر بُرش می‌کند.

رله دیستانس را می‌توان برای حفظ هر نوع شبکه‌ای با هر فشار برقی بکار برد. برای حفظ شبکه‌های با ولتاژ بالاتر از ۶۰ کیلو ولت امروزه تنها رله دیستانس به کار گرفته می‌شود. همچنین می‌توان به یاری رله دیستانس ترانسفورماتورها و ژنراتورها را نیز محافظت کرد. در شبکه‌های بزرگ اگر برای پناه در برابر گردش‌های بالای بیرونی از رله گردش بالای زمانی به کار گرفته شود، زمان بُرش رله اگر یک اتصالی حتی اورشین، درست پس از ژانراتور نیز رخ دهد، نزدیک ۸–۷ ثانیه بدرازا خواهد کشید و چنانچه دیده می‌شود، زمان گذر گردش اتصال کوتاه از ژنراتور بقدری دراز می‌شود که می‌تواند مایه خراب شدن ایزولاسیون سیم‌پیچی ژنراتور و پدید آمدن اتصال درونی شود، پس از اینرو است که در شبکه‌های بزرگ برای کوتاه کردن این زمان از رله دیستانس، ناگذرایی به کار گرفته می‌شود.

زمان بُرش رله دیستانس کمابیش نزدیک ۰٫۱ ثانیه‌است، بهره‌گیری از رله ناگذرایی نیز این برتری را دارد که در هنگام اتصالی، رله ناگذرایی بطور سریع در زمان خیلی کوتاه (۰٫۱ ثانیه) ژنراتور را جدا می‌کند.

💢اجزای یک رله دیستانس

1. عضو راه‌انداز (Starter)
2. عضو سنجشی (Measuring)
3. عضو جهتی (Directional)

💢واحد راه‌انداز رله دیستانس
🔹عضو راه‌انداز، خود دارای تنظیم است و لذا با هر تغییر جریان و ولتاژی به عمل درنمی‌آید. اما جریان و ولتاژ ترانسفورماتورهای جریان ولتاژ، دائماً بر آن تأثیر گذاشته و این واحد در حال آماده‌باش قرار دارد.

💢واحد سنجشی رله دیستانس
🔹واحد سنجشی وقتی وارد مدار می‌شود که رله راه‌انداز تحریک شده باشد. در آن صورت جریان و ولتاژ فاز اتصالی شده (و یا هر ترکیب دیگری که خاص طراحی رله می‌باشد) به واحد سنجش اعمال شده و آن را وادار به تصمیم‌گیری می‌کند. واحد سنجش، زون را تشخیص داده و واحد زمانی را برای ایجاد تأخیر مناسب آن تحریک می‌کند. در روی واحد سنجش، تنظیمات زون‌های مختلف قرار داده شده است. این تنظیمات، حداقل مقادیر لازم برای عملکرد هر زون می‌باشد. امپدانس دریافت شده با امپدانس‌های تنظیمی مربوط به هر زون مقایسه می‌شود و بسته به زون تشخیص، رله فرمان لازم را صادر می‌کند.

💢واحد جهتی رله دیستانس

🔹رله دیستانس معمولاً برای خطوط پیش روی خود تنظیم می‌شود و عملکرد در مقابل حوادث پشت سر خود را به رله‌های ماقبل محول می‌کند و به همین دلیل ضرورت دارد که از واحد جهتی برای تشخیص اتصالی‌های پس و پیش خود برخوردار باشد. البته مواردی پیش می‌آید که اتصالی واقع در پشت سر رله (مثلاً اتصالی روی باسبار پشت سر) باقی می‌ماند و توسط رله‌های دیگر پاک (Clear) نمی‌شود. در این موارد لازم می‌آید که رله دست بکار شده و فرمان قطع دهد. در بعضی رله‌های قدیمی، کلیدی برای جهتی و غیرجهتی کردن رله تعبیه شده است، اما از آنجا که غیر جهتی نمودن رله، عملکرد سلکتیو حفاظت را به مخاطره می‌اندازد، لذا در رله‌های جدید، عملکرد رله برای اتصالی‌های پشت سر را به عهده زون چهارم رله می‌گذارند تا رله‌های دیگر شبکه فرصت عملکرد داشته باشند و چنانچه اتصالی تا زمان انقضای زون چهارم ادامه یافت، رله فرمان قطع دهد.

زون‌بندی رله دیستانس
 
🔹 در تنظیم‌گذاری رله دیستانس به گونه‌ای عمل می‌کنند که رله، خطوط پیش روی خود را به چند ناحیه (Zone) تقسیم کند. این تقسیمات را می‌ توان به اختیار، کوتاه یا بلند انتخاب نمود. البته برای این کار قاعده نسبتا معینی وجود دارد و معمولاً 85٪ خط مورد حفاظت را ناحیه یا زون اول، از پایان زون اول تا 20٪ از خط بعدی را (که در حفاظت رله دیستانس همان خط قرار دارد)، زون دوم و از آنجا تا 40٪ خط بعدی را زون سوم و الی آخر درنظر می‌گیرند. البته فرد محاسبه‌گر، با توجه به شناختی که از شبکه، طول خطوط، رله‌های دیستانس پشت سر هم و ... دارد، می‌تواند زون‌ بندی‌ ها را کم و زیاد کند، به استثناء زون نخست که تقریباً ثابت است.معمولاً زمان زول اول را آنی زمان زون دوم را 6/0 ثانیه و زمان زون سوم را 2/1 ثانیه و زمان زون چهارم را 8/1 ثانیه قرار می‌دهند.

🔶 علت قرار دادن 85% خط مورد حفاظت در زون اول رله دیستانس

 🔹در سنجش امپدانس خط توسط رله دیستانس، خطاهای مختلفی صورت می‌گیرد (از جمله خطای C.T، خطای P.T، خطای محاسبه، خطای تنظیم‌گذاری، خطای احتساب طول خط، خطای جرقه، خطای ناشی از تأثیر خطوط موازی و...) و تأثیر این خطاها می‌تواند به صورت افزایشی یا کاهشی باشد و از آنجا که احتمال دارد این خطاها در مواردی در یک جهت با هم جمع شده و خطای رله به طور قابل ملاحظه‌ای زیاد شود و احیاناً مثلاً اتصالی واقع بر اوایل خط بعدی را در زون نخست خود دیده و به عمل درآید (تداخل در کار رله بعدی)، لذا قدری از طول خط مورد حفاظت (حدود 15٪) را از محدوده زون یک کم کرده و فقط 85٪ طول خط را به زون یک می ‌سپارند و آن 15٪ را که اصطلاحاً زون مرده (Dead Zone) گفته می‌شود بعلاوه 20٪ از تکه خط بعدی را به زون دوم (با زمان 6/0 ثانیه) محول می‌کنند و چاره‌ای جز این نیست. البته هرچه C.T، P.T و رله دیستانس بکار رفته و همچنین اندازه‌گیری طول خط و سنجش تأثیرات جانبی محیط از دقت بیشتری برخوردار باشد، می‌توان ناحیه مرده را کوتاه‌تر نمود. در رله‌های جدید، این ناحیه به 10٪ تقلیل یافته است.

♦️درخواست شرکت توانیـر از مردم برای صرفه‌جویی جدی در مصرف برق



🔴به‌دنبال افزایش بی‌سابقه مصرف برق در کشور و گذشتن رقم پیک مصرف از مرز 55 هزارمگاوات برای نخستین بار در صنعت برق کشور، شرکت توانیر اطلاعیه ای را خطاب به مردم و مشترکان برق در سراسر کشور صادر کرد.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی وزارت نیرو (پاون)، در این اطلاعیه آمده است:

🔹"با توجه به افزایش مستمر دما و پایداری هوای گرم در همه بخش‌های کشور، طی روزهای اخیر شاهد افزایش بی‌سابقه مصرف برق در کشور شدیم، به‌نحوی که طی روز جاری (چهارشنبه 14 تیرماه 96) رکورد بی‌سابقه 55 هزار و 400 مگاوات که نسبت به‌مدت مشابه سال گذشته 7 درصد رشد را نشان می‌دهد به ثبت رسید. در چنین شرایطی برای جلوگیری از بروز خاموشی، بخصوص در استان‌های گرمسیر کشور، بیش از هر زمان دیگر به مدیریت مصرف برق نیازمندیم.

🔹بدینوسیله از عموم هموطنان و مشترکین گرامی در تمامی بخش‌ها تقاضا دارد تا با کاهش و مدیریت مصرف برق به‌ویژه در ساعت‌های اوج بار (12 الی 16 و 20 الی 23) کارکنان صنعت برق را در ارائه هرچه بیشتر خدمات و تأمین برق پایدار یاری نمایند.
 

✅✅ راهکارهای ساده برای کاهش مصرف برق:

🔻 در کولرهای آبی تا حد امکان از دور کند کولر استفاده شود.

🔻 دمای مناسب برای تنظیم ترموستات در کولرهای گازی بین 23 تا 25 درجه سانتی‌گراد است.

🔻  هنگام استفاده از کولر یا وسایل سرمایشی، تا حد امکان از لوازم پرمصرف برقی مانند اتو، لباسشویی، ظرف‌شویی و جاروبرقی به‌طور همزمان به‌ویژه در ساعات اوج بار استفاده نشود.

🔻  خاموش کردن لامپ‌های اضافی و استفاده از روشنایی طبیعی در روز، ساده‌ترین راه صرفه‌جویی در مصرف برق است.
در پایان از همراهی صمیمانه تمامی هموطنان سپاسگزاری می‌نماید.

روابط عمومی و امور بین‌الملل شرکت توانیر

ترمومتر سیم پیچ (چپ) و ترمومتر روغن (راست)

نحوه عملکرد ترمومتر سیم پیچ

دمای سیم پیچ مجموع دمای روغن و اختلاف دمای بین سیم پیچ و روغن است که با یک مقاومت حرارتی مطابق شکل فوق مدلسازی می گردد.

نحوه عملکرد ترمومتر سیم پیچ

🔴 همانگونه که از شکل فوق پیداست برای بدست آوردن دمای سیم پیچ ابتدا دمای روغن توسط سنسور حرارتی (فلش آبی) اندازه گیری شده و در همین زمان جریان ترانس توسط یک ترانس جریان (فلش سبز) به یک مقاومت حرارتی (فلش قرمز) انتقال داده می شود. دمای تولید شده توسط این مقاومت (پتانسیومتر) حرارتی با دمای بدست آمده از سنسور حرارتی نصب شده در بالای روغن جمع شده و در مجموع دمای سیم پیچ را نشان می دهد.
✅ با استفاده از این مقاومت حرارتی ما تاثیر جریان بر افزایش دمای سیم پیچها را مدلسازی می کنیم. به عبارت دیگر تاثیری که جریان ترانس بر افزایش دمای سیم پیچ دارد معادل تاثیری است که جریان خروجی CT بر مقاومت حرارتی ایجاد می کند.

اجزاء ترمومتر سیم پیچ ترانسفورماتور

استقرار ترمومتر سیم پیچ برروی درپوش مخزن ترانسفورماتور

ترمومترهای تعبیه شده برای یک ترانسفورماتور

در روزهای آتی در خصوص کالیبره کردن و تنظیم مقاومت حرارتی ترمومتر سیم پیچ و نحوه مدلسازی حرارتی (Thermal imaging) برای بدست آوردن نقطه داغ سیم پیچ (Hot Spot) و همچنین ترمومترهای ترانسفورماتور خشک مطالبی در کانال قرار داده خواهد شد.